मानसिक आजारात जवळच्यांना मदत – कुटुंब आणि नाती

कसे ऐकावे, काय बोलावे आणि काय टाळावे, मानसिक आजारात कुटुंबातील व्यक्तीला कसा आधार द्यावा, आणि काळजी घेताना स्वतःची काळजी कशी घ्यावी.

या विषयावरील प्रकरणे

Chapter 17: कुटुंबातील सदस्याला मदत करणे

पोलिसी वृत्तीशिवाय प्रेम : अन्न, ठरवलेली OPD भेट, आणि एक व्यक्ती जीसुद्धा झोपते. एका नायकापेक्षा दोन काळजीवाहक श्रेष्ठ.

• 17.1 कुटुंबाचा आधार महत्त्वाचा का आहे
• 17.2 व्यक्तीचा अनुभव समजून घेणे
• 17.3 कसे बोलावे
• 17.4 तज्ज्ञांच्या मदतीसाठी प्रोत्साहन देणे
• 17.5 घरी उपचारांना आधार देणे
• 17.6 घरातील संकटे हाताळणे
• 17.7 कुटुंबातील कलंक कमी करणे
• 17.8 विशेष बाबी
• 17.9 काळजीवाहकाची काळजी
• 17.10 त्रासात असलेल्या व्यक्तीला मदत करण्याची पाच पावले
• 17.11 एक साधी कथा
• 17.12 एक सोबती श्लोक

Chapter 34: नाती आणि संवाद

ऐकणे, बोलणे आणि जोडलेले राहणे

• 34.1 नाती का महत्त्वाची आहेत
• 34.2 नात्यांचे वेगवेगळे प्रकार
• 34.3 प्रौढ नात्यांमधील भावनिक बंधाच्या शैली
• 34.4 चांगल्या संवादाचे मूलभूत घटक
• 34.5 संघर्ष हाताळणे
• 34.6 मर्यादा
• 34.7 प्रौढपणी मित्र जोडणे आणि टिकवणे
• 34.8 निरोगी आणि अनारोग्यदायी नाती
• 34.9 शोक, नाते तुटणे आणि नाती गमावणे
• 34.10 नाती आणि मानसिक आजार
• 34.11 सोशल मीडिया आणि नाते
• चिंतन उपक्रम
• लक्षात ठेवण्याचे मुख्य मुद्दे

खऱ्या आयुष्यातील कथा (11)

• बंदच राहिलेले दार – लखनौमधील 15 वर्षांची फातिमा संध्याकाळी दार बंद करून आपल्या खोलीत राहू लागली आहे. ती जेवण टाळते, तिचे गुण घसरले आहेत आणि ती लहान भावावर…
• गावातील अप्पा – 76 वर्षांचे श्री. गौडा म्हैसूरजवळच्या एका गावात आपल्या मुलाच्या कुटुंबासोबत राहतात. महिनोन्महिने ते अबोल आहेत, वस्तू कुठे ठेवल्या ते विसरतात, आणि म्हणतात, "मी ओझे…
• भाऊ, बाटली आणि दोषारोप – कोलकात्यातील 35 वर्षांचा इम्रान रोज संध्याकाळी पितो आणि आठवड्याच्या शेवटी जास्त पितो. त्याने काम चुकवले आहे, पत्नीवर संतापला आहे आणि पैसे उसने घेतले आहेत.…
• सगळे सांभाळून धरणारी मुलगी – हैदराबादमधील 40 वर्षांची लक्ष्मी स्किझोफ्रेनिया असलेल्या आपल्या आईची, आपल्या दोन मुलांची काळजी घेते आणि अर्धवेळ नोकरी करते. ती वेळेवर औषधे देते, प्रत्येक भेटीला जाते,…
• अनिलसाठी पाच पावले – दिल्लीतील 29 वर्षांचा अनिल असामान्यपणे अबोल झाला आहे, कामावर गेलेला नाही आणि कौटुंबिक जेवणाच्या वेळी फारसे बोलत नाही. त्याची मोठी बहीण रेखा हिला काहीतरी…
• सुरेश आणि मीना – अनेक आठवडे मीना दूर दूर जात असल्यासारखी वाटत होती. ती पूर्णपणे अलिप्त झाली, अनेकदा रडायची आणि खूप चिडचिडी झाली. तिने स्वयंपाक करणे थांबवले, कामावर…
• तीनशे संपर्क आणि फोन करायला कोणीच नाही – सव्वीस वर्षांची लीना एका सॉफ्टवेअरच्या नोकरीसाठी टोरोंटोला गेली. तिच्या फोनमध्ये शेकडो संपर्क होते आणि केरळमधील कुटुंबासोबत आठवड्यातून दोन व्हिडिओ कॉल्स व्हायचे. तरीही प्रत्येक रविवारी…
• तो नेहमी म्हणायचा ते तीन शब्द – मेक्सिको सिटीमध्ये लग्नाला अकरा वर्षे झालेल्या कार्ला आणि दिएगो यांचे बहुतेक रात्री तेच भांडण व्हायचे. ती म्हणायची, 'तू कधीच मदत करत नाहीस. तू अगदी…
• बोलायला मला आनंद आहे, पण अशा पद्धतीने नाही – जोहान्सबर्गचा तेहतीस वर्षांचा थाबो प्रत्येक गोष्टीला होकार द्यायचा. तो सहकाऱ्यांच्या शिफ्ट्स करायचा, कधीच परत न करणाऱ्या चुलत भावाला पैसे उसने द्यायचा, आणि आई बहिणीबद्दल…
• तिने मैत्रिणींना भेटणे बंद केले – ग्लासगोची अठ्ठावीस वर्षांची रूथ एका पार्टीत कॅलमला भेटली, आणि तो मोहक होता. वर्षभरानंतर तिला छोटे बदल जाणवू लागले. तो तिचा फोन तपासायचा, ती बहिणींना…
• 'सीन' झाले, उत्तर नाही – ढाक्याच्या एकोणीस वर्षांच्या तारिकने आपल्या जिवलग मित्राला, राफीला संदेश पाठवला आणि स्क्रीनकडे पाहत राहिला. पाहिला गेला, पण उत्तर नाही. संध्याकाळपर्यंत राफी आपला तिरस्कार करतो…

श्लोक (1)

• तुकाराम गाथा; पहिल्या ओळीने उल्लेख करा – जो पीडित आणि दुःखी लोकांना आपले कुटुंब मानतो तोच खरा संत. तिथेच देव राहतो.

आणखी विषय

• मानसिक आरोग्य म्हणजे काय? मन समजून घेण्याचे आणि मदत मिळवण्याचे सोपे मार्गदर्शन
• मनःस्थितीमागील मेंदू, संप्रेरके आणि शरीरातील रसायने
• भावना, राग आणि मनःस्थितीतील चढ-उतार – आपल्या भावना समजून घ्या
• ताण – कारणे, लक्षणे आणि कामाचा व परीक्षेचा ताण कमी करण्याचे उपाय
• चिंता, पॅनिक अटॅक आणि भीती – लक्षणे, कारणे आणि काय मदत करते
• नैराश्य आणि उदासी – लक्षणे, कारणे आणि बरे होण्याचा मार्ग
• आघात, दुःख आणि वियोग – आपल्या गतीने बरे होणे
• मुले, किशोर आणि पालक – घर आणि शाळेतील मानसिक आरोग्य
• झोपेच्या समस्या, आहार आणि दिनचर्या – निरोगी मनासाठी
• समुपदेशन, थेरपी आणि मानसोपचाराची औषधे – सोपी माहिती
• मानसिक संकट आणि आत्महत्या प्रतिबंध – काय करावे
• पाच इंद्रिये, पंचमहाभूते आणि मन
• मनःशांतीसाठी भगवद्गीता, योग आणि भारतीय ज्ञान
• दारू, तंबाखू, ड्रग्ज आणि जुगाराचे व्यसन – लक्षणे आणि सुटका
• फोनचे व्यसन, सोशल मीडिया आणि स्क्रीन टाइम – डिजिटल आरोग्य
• निरोगी वृद्धत्व, विस्मरण आणि डिमेन्शिया – ज्येष्ठांची काळजी