'सीन' झाले, उत्तर नाही

ढाक्याच्या एकोणीस वर्षांच्या तारिकने आपल्या जिवलग मित्राला, राफीला संदेश पाठवला आणि स्क्रीनकडे पाहत राहिला. पाहिला गेला, पण उत्तर नाही. संध्याकाळपर्यंत राफी आपला तिरस्कार करतो याची त्याला खात्री झाली. त्याने आणखी तीन संद…

ढाक्याच्या एकोणीस वर्षांच्या तारिकने आपल्या जिवलग मित्राला, राफीला संदेश पाठवला आणि स्क्रीनकडे पाहत राहिला. पाहिला गेला, पण उत्तर नाही. संध्याकाळपर्यंत राफी आपला तिरस्कार करतो याची त्याला खात्री झाली. त्याने आणखी तीन संदेश पाठवले, मग एक रागीट, मग सगळे डिलीट केले. त्याला सतत आश्वासनाची गरज असायची, आणि सोडून दिले जाण्याची त्याला भीती वाटायची. आपल्याला आमंत्रण नसलेल्या एका पार्टीतील मित्रांचे फोटो त्याने स्क्रोल केले आणि त्याला आणखी वाईट वाटले.

दोन महिन्यांपूर्वी त्याच्या मैत्रिणीने नाते संपवले होते, आणि तो अजूनही शोक करत होता. त्याने नीट जेवणे बंद केले, वर्गमित्रांना टाळू लागला, आणि जागा पडून राहू लागला. त्याच्या मोठ्या चुलत भावाने, इम्रानने, एका संध्याकाळी त्याला पाहिले आणि विचारले, 'स्क्रोल केल्यानंतर तुला बरे वाटते की वाईट?' तारिकने कबूल केले, वाईट.

इम्रानने समजावले की लोकांचे आसक्तीचे (अटॅचमेंटचे) नमुने वेगवेगळे असतात: काहींना जवळिकीची ओढ असते आणि सोडून दिले जाण्याची भीती असते, तर काही ताणाखाली दूर जातात. हे नमुने आहेत, आयुष्यभराची लेबले नव्हेत, आणि संयमी, विश्वासार्ह लोक कोणालाही सुरक्षिततेकडे जायला मदत करू शकतात. त्याने रात्रीच्या स्क्रोलिंगवर मर्यादा, संदेशांऐवजी राफीला फोन, आणि दिनचर्या टिकवणे सुचवले.

राफी फक्त आपल्या बहिणीच्या लग्नात होता. तारिकने फोन केल्यावर राफी हसला आणि त्याने माफी मागितली. तारिकने ब्रेकअपचा शोक करण्यासाठी वेळ घेतला, मोठे निर्णय टाळले, आणि एका फुटबॉल गटात सामील झाला. काही आठवडे उदास मनःस्थिती कमी झाली नाही, तेव्हा इम्रानने त्याला डॉक्टरांना भेटायला मदत केली. तारिक म्हणाला, 'मी माझ्या शेवटच्या नात्यापेक्षा खूप जास्त आहे.'

ते कसे ओळखावे

• मित्राने लवकर उत्तर दिले नाही तर तीव्र काळजी आणि आश्वासनाची गरज.

• तुलना आणि काहीतरी सुटण्याच्या भीतीसह तुम्हाला आणखी वाईट वाटायला लावणारा सोशल मीडिया.

• ब्रेकअपनंतरचा शोक: दुःख, अपुरी झोप, भूक मंदावणे.

• मित्र आणि उपक्रम टाळणे.

• आठवडोन्आठवडे टिकणारी आणि आयुष्यात अडथळा आणणारी उदास मनःस्थिती.

ही कथा काय स्पष्ट करते

ही कथा चिंताग्रस्त आसक्तीचे नमुने, नात्यांवर सोशल मीडियाचा परिणाम, आणि नाते संपल्यानंतरच्या शोकाबद्दल प्रकरणातील मार्गदर्शन दाखवते: दुःखाला वाव द्या, दिनचर्या ठेवा, मोठे निर्णय टाळा आणि ते टिकल्यास मदत घ्या.

संभाव्य मूळ कारणे

• पूर्वीच्या अनुभवांनी घडलेला चिंताग्रस्त आसक्तीचा नमुना.

• नुकतेच नाते तुटणे.

• सोशल मीडियावरील तुलना आणि काहीतरी सुटण्याची भीती.

• बिघडलेली झोप आणि दिनचर्या.

• प्रत्यक्ष भेटीतील मर्यादित आधार.

काय करावे

1. स्वतःला विचारा: 'स्क्रोल केल्यानंतर मला बरे वाटते की वाईट?' आणि मर्यादा ठरवा.

2. फक्त संदेश पाठवण्याऐवजी फोन करा किंवा प्रत्यक्ष भेटा.

3. ब्रेकअपनंतरच्या दुःखाला वाव द्या आणि आधार देणाऱ्या लोकांवर विसंबून राहा.

4. झोप, अन्न, हालचाल आणि अभ्यासाच्या दिनचर्या ठेवा.

5. भावनांच्या भरात मोठे निर्णय घेणे टाळा.

6. उदास मनःस्थिती टिकून राहिल्यास आणि दैनंदिन जीवनावर परिणाम करत असल्यास तज्ज्ञाला भेटा.

कोणाचा सल्ला घ्यावा

• उदास मनःस्थिती, अपुरी झोप किंवा भूक मंदावणे आठवडोन्आठवडे चालू राहिल्यास फॅमिली डॉक्टर.

• आसक्तीचे नमुने आणि शोक समजून घेण्यासाठी समुपदेशक किंवा क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट.

• दैनंदिन जीवनातील आधारासाठी विश्वासू वडीलधारी व्यक्ती, मित्र किंवा शिक्षक.

• आयुष्य संपवण्याचे विचार असल्यास आपत्कालीन सेवा किंवा रुग्णालय.

काय करावे आणि काय करू नये

कसे वागावे आणि संवाद साधावा

• मित्राला सांगा: 'तुझे उत्तर आले नाही तेव्हा मला चिंता वाटली. आपण बोलू शकतो का?'

• शब्दांमागच्या भावना ऐका.

• परत सांगा: 'तुला दुखावल्यासारखे आणि वगळल्यासारखे वाटले असे दिसते.'

• 'यातून बाहेर ये' टाळा; 'मी इथे आहे' असे म्हणा.

• उबदार स्वर ठेवा आणि पूर्ण लक्ष द्या.

सर्व 35 प्रकरणे · खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा · मनासाठी 61 हिंदू श्लोक · सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका