भावना, राग आणि मनःस्थितीतील चढ-उतार – आपल्या भावना समजून घ्या

भावना, विचार आणि मनःस्थिती: भावना का बदलतात, राग कसा हाताळावा, आणि मनःस्थितीतील बदलांना (उदा. बायपोलर) कधी उपचार लागतात.

या विषयावरील प्रकरणे

Chapter 5: भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती

चार शब्द, एक अंतर्मनातील हवामान : भावना असण्याची परवानगी आहे. आठवडे उलथून पडणे ही वेगळी समस्या आहे.

Chapter 11: मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती

चक्रे, वास्तवाची पडताळणी आणि दीर्घकालीन शैली : एखादे नाव दवाखान्याचे दार उघडू शकते. ते कलंकही लावू शकते. त्याचा वापर शिक्षा म्हणून नव्हे, तर दार म्हणून करा.

Chapter 22: प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या

योग्य दार उघडणारी नावे : विलगता, ऑब्सेसिव्ह-कंपल्सिव्ह डिसऑर्डर (OCD), आहारविषयक विकार, व्यक्तिमत्त्वाचे नमुने आणि व्यसन यांच्यावर उपचार करता येतात. ते चारित्र्यावरील निकाल नाहीत.

खऱ्या आयुष्यातील कथा (17)

रागावलेली नाही, फक्त थकलेली – तेहतीस वर्षांची सना हैदराबादमध्ये अकाउंटंट म्हणून काम करायची. जवळजवळ आठवडाभर ती जिला 'एक मूड' म्हणायची त्यात होती. ती रिक्षाचालकावर चिडली, सहकाऱ्यांकडे डोळे फिरवले आणि…
मी नेहमीच अपयशी ठरतो – चाळीस वर्षांचा विक्रम चेन्नईत इंजिनिअर होता आणि त्याने नुकतेच एका क्लायंटसमोर सादरीकरण केले होते. त्यातील बहुतेक भाग चांगला झाला, पण एका स्लाइडमध्ये चूक होती…
घरातील प्रेशर कुकर – पंचावन्न वर्षांचे श्री. देशमुख नागपुरात बँकेत कारकून होते आणि त्यांच्या तापट स्वभावासाठी ओळखले जायचे. एका संध्याकाळी त्यांचा मुलगा आदित्य उशिरा घरी आला. श्री. देशमुख…
पहाटे तीनच्या काळज्या – अठ्ठावीस वर्षांची एलेना माद्रिदमध्ये राहणारी ग्राफिक डिझायनर होती. बहुतेक रात्री ती पहाटे तीन वाजता जागी व्हायची आणि तिचे मन धावू लागायचे: मी योग्य फाइल…
रविवार रात्रीचा पैसा – एक जोडपे दर रविवारी पैशावरून भांडायचे. एकाकी शनिवारनंतर मनःस्थिती खालावत असे. आपल्या मनःस्थितीला नाव दिल्याने पैशाची समस्या सुटली नाही, पण प्रत्येक वाद हा त्यांच्या…
"रागावलेले" मूल – त्याला भूक लागली होती. स्वभावावरच्या व्याख्यानापेक्षा रात्रीच्या जेवणाने अधिक सुधारणा झाली. आधी शरीर, मग कथा
झोपेविना आठ दिवस – दिल्लीतील अठ्ठावीस वर्षांचा जाहिरात अधिकारी विक्रम आठवडाभर नीट झोपलेला नाही. त्याला स्वतः अतिशय बुद्धिमान असल्यासारखे वाटते. तो भराभर बोलतो, तीन कंपन्या सुरू करण्याच्या मोठ्या…
शांताच्या मुलामधील आवाज – शांता ओडिशातील एका गावात राहते. तिचा बावीस वर्षांचा मुलगा मोहन शांत, मेहनती विद्यार्थी होता. गेल्या काही महिन्यांत तो संशयी झाला आहे, शेजारी आपल्याविरुद्ध कट…
पहाटे दोन वाजता झोई – तेवीस वर्षांची झोई ब्रिस्टलमध्ये राहते. तिची मैत्री तेजाने भडकते आणि मग कोसळते. तिची सर्वांत जवळची मैत्रीण उत्तर द्यायला जास्त वेळ लावते, तेव्हा आपल्याला सोडून…
हळूहळू घरी परतताना – एकतीस वर्षांचा संजय स्किझोफ्रेनियासाठी बंगळुरूमध्ये दोन महिने रुग्णालयात होता. आता तो आई-वडिलांसोबत घरी आहे. तो अधिक शांत आहे, पण संथ, अबोलही आहे आणि अनेकदा…
श्री. हसन यांना खोलीचा कोपरा आवडतो – कैरोमधील पंचेचाळीस वर्षांचे अकाउंटंट हसन नेहमीच आपल्यापुरते राहिले आहेत. कामावर ते बैठका आणि दुपारचे जेवण टाळतात, लोकांना आपण कंटाळवाणे किंवा मूर्ख वाटू अशी त्यांना…
विक्रम, वय 23 – तेवीस वर्षांचा विक्रम सहसा एक स्थिर तरुण होता, पण काही आठवड्यांत तो पूर्णपणे बदलला. त्याने अचानक झोपणे बंद केले, तरीही थकण्याऐवजी तो एका अस्वस्थ,…
काचेची भिंत – मँचेस्टरमधील बावीस वर्षांचा विद्यार्थी डॅनियल ओकाफोर आठवडोन्आठवडे परीक्षेचा ताण आणि अपुऱ्या झोपेनंतर ग्रंथालयातून परत चालत येत होता, तेव्हा काहीतरी विचित्र घडले. रस्ता सपाट, चित्रपटाच्या…
पुन्हा गॅस तपासणे – चेन्नईतील चौतीस वर्षांची अकाउंटंट रुक्मिणी अय्यर पूर्वी निवांत स्वभावाची होती. गेल्या वर्षभरात ती घरातून निघण्यापूर्वी गॅसची शेगडी तपासू लागली. आधी एकदा, मग पाच वेळा,…
रिकामे ताट – कोचीची पंधरा वर्षांची अनन्या मेनन नेहमीच उत्कृष्ट कामगिरी करणारी होती. एका वर्गमित्राने तिला वजनावरून चिडवल्यानंतर ती 'आरोग्यदायी खाणे' करू लागली. लवकरच तिने गोड पदार्थ…
मीरा आणि भावनांचे वादळ – गोव्याची सव्वीस वर्षांची मीरा डिसूझा तिच्या ओळखीच्या कोणाहीपेक्षा गोष्टी अधिक तीव्रतेने अनुभवायची. तिचा बॉयफ्रेंड रोहन उत्तर द्यायला उशीर करायचा, तेव्हा तो आपल्याला सोडून जात…
झोपेसाठी एक पेग – एक्कावन्न वर्षांचे विक्रम चौहान जयपूरमधील यशस्वी वाहतूक कंत्राटदार होते. व्यवसायात तोटा झाल्यानंतर ते रात्री 'स्विच ऑफ' होण्यासाठी 'एक पेग' घेऊ लागले. वर्षभरात ते तीन-चार…

श्लोक (2)

भगवद्गीता 2.62–2.63 – विषयांचे चिंतन केल्याने आसक्ती निर्माण होते; आसक्तीतून इच्छा; इच्छेतून क्रोध. क्रोधातून मोह; मोहातून स्मृतिभ्रंश; स्मृतिभ्रंशातून बुद्धीचा नाश; बुद्धीचा नाश झाल्याने माणूस पतन पावतो.
भगवद्गीता 5.18 – विद्वान नम्र व्यक्ती, गाय, हत्ती, कुत्रा आणि कुत्र्याचे मांस शिजवणारा — या सर्वांकडे ज्ञानी समदृष्टीने पाहतात.