कोणते इंद्रिय थॅलॅमसला वळसा घालून थेट लिंबिक सिस्टिमकडे जाते?
पुस्तकातून – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
योग्य उत्तर
गंध
गंध
ती कशी काम करते
श्वास घेताना गंधाचे रेणू नाकात शिरतात.
गंधग्राहक विशिष्ट रासायनिक संयुगे ओळखतात.
ऑल्फॅक्टरी बल्ब सुरुवातीच्या माहितीवर प्रक्रिया करतो.
संकेत थेट लिंबिक सिस्टिमकडे (ॲमिग्डाला, हिप्पोकॅम्पस) जातात.
ऑर्बिटोफ्रंटल कॉर्टेक्स वास ओळखतो आणि त्यांचा अर्थ लावतो.
मुख्य रचना: गंधसंवेदी उपकला, ऑल्फॅक्टरी बल्ब, लिंबिक सिस्टिम, ऑर्बिटोफ्रंटल कॉर्टेक्स.
अनोखे वैशिष्ट्य: गंध हे एकमेव इंद्रिय आहे जे थॅलॅमसला वळसा घालून थेट लिंबिक सिस्टिमकडे (भावना आणि स्मृतीचे केंद्र) जाते. म्हणूनच वास तत्काळ शक्तिशाली भावनिक आठवणी जागवू शकतात.
मानसिक आरोग्याशी संबंध
गंधज्ञान नाहीसे होण्याचा (ॲनोस्मिया) संबंध नैराश्याशी आहे.
स्किझोफ्रेनिया, नैराश्य आणि अल्झायमरमध्ये गंधज्ञानात बिघाड होतो.
ॲरोमाथेरपी चिंता कमी करू शकते आणि मनःस्थिती सुधारू शकते.
आघातकारक आठवणी अनेकदा विशिष्ट वासांमुळे जाग्या होतात.
दवाखान्यातील टीप. एखाद्या वासाचा अर्थ गेल्या वर्षीची आग असेल, तर आघाताची जाण असलेल्या मदतनीसासोबत काम करा. साबण जबरदस्तीने वापरू नका.
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा – एकाहत्तर वर्षांचे रघुनाथ कुलकर्णी नाशिकमधील कौटुंबिक जेवणातील सर्वांत मोठा आवाज असायचे. ते क्रिकेटवरून वाद घालायचे, नातवंडांना चिडवायचे आणि दर रविवारी तेच विनोद सांगायचे. सुमारे वर्षभरात ते…
- हेलसिंकीतील अंधारे महिने – आइनो विर्तानेन तेवीस वर्षांची होती, जेव्हा ती आपल्या पदव्युत्तर शिक्षणासाठी चेन्नईहून हेलसिंकीला गेली. सप्टेंबर सुंदर होता. नोव्हेंबरपर्यंत सूर्य उशिरा उगवायचा आणि दुपारच्या मध्यापर्यंत मावळायचा, आणि ती…
- मिहीर आणि टोचणारा शर्ट – सात वर्षांचा मिहीर रोज सकाळी आपल्या शाळेच्या गणवेशावरून रडायचा. 'तो टोचतो! लेबल मला बोचत आहे!' अहमदाबादमधील त्याच्या आई-वडिलांना वाटले की तो शाळा चुकवण्यासाठी बहाणे करत आहे.…
- लीला, वय 41 – स्वयंपाकघरातील एका भयानक आगीतून वाचल्यानंतर दोन वर्षांनी एकेचाळीस वर्षांच्या लीलाला जाणवले की तिच्या मज्जासंस्थेत काहीतरी विचित्र घडत आहे. भांडी घासण्याच्या साबणाच्या एका विशिष्ट ब्रँडचा वास आला…
श्लोक
- भगवद्गीता 15.9 – कान, डोळे, स्पर्श, चव आणि गंध यांचा, तसेच मनाचा आश्रय घेऊन व्यक्ती विषयांचा उपभोग घेते.
या विषयावर आणखी: मनःस्थितीमागील मेंदू, संप्रेरके आणि शरीरातील रसायने
आणखी प्रश्न
- चवीच्या माहितीवर प्रामुख्याने येथे प्रक्रिया होते…?
- डोळ्यातील रेटिनात असतात…?
- भगवद्गीता 15.9 चा अर्थ काय? (प्रकरण 19)
- जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- हेलसिंकीतील अंधारे महिने – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- मिहीर आणि टोचणारा शर्ट – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- “लीला, वय 41” या कथेतून आपण काय शिकू शकतो?
- आढावा – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
- दृष्टी – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
- ती कशी काम करते – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात (प्रकरण 19)