डोळ्यातील रेटिनात असतात…?
पुस्तकातून – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
योग्य उत्तर
प्रकाश ओळखणाऱ्या प्रकाशग्राहक पेशी (रॉड्स आणि कोन्स)
दृष्टी
ती कशी काम करते
प्रकाश कॉर्निया आणि बाहुलीतून डोळ्यात शिरतो.
भिंग (लेन्स) प्रकाश डोळ्याच्या मागच्या भागातील रेटिनावर केंद्रित करते.
प्रकाशग्राहक सक्रिय होतात: रॉड्स प्रकाश आणि अंधार ओळखतात आणि कमी प्रकाशात काम करतात; कोन्स रंग (लाल, हिरवा, निळा) ओळखतात आणि तेजस्वी प्रकाशात काम करतात.
रेटिनातील पेशी प्रकाशाचे विद्युत संकेतांमध्ये रूपांतर करतात.
दृष्टिचेता (ऑप्टिक नर्व्ह) संकेत मेंदूपर्यंत वाहून नेते.
दृश्य कॉर्टेक्स (ऑक्सिपिटल लोब) माहितीवर प्रक्रिया करून प्रतिमा तयार करतो.
मुख्य रचना: कॉर्निया, बाहुली, भिंग, रेटिना, दृष्टिचेता; ऑक्सिपिटल लोब.
मानसिक आरोग्याशी संबंध
दृष्टी गमावल्याने नैराश्य, चिंता, एकाकीपणा येऊ शकतो.
प्रकाशातील ऋतुनुसार बदल मनःस्थितीवर परिणाम करतात (ऋतुजन्य भावनिक विकार).
काही मानसिक आजारांमध्ये दृश्य भास होऊ शकतात.
नजरेला नजर देणे आणि चेहरे ओळखणे सामाजिक नात्यांसाठी महत्त्वाचे आहे.
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा – एकाहत्तर वर्षांचे रघुनाथ कुलकर्णी नाशिकमधील कौटुंबिक जेवणातील सर्वांत मोठा आवाज असायचे. ते क्रिकेटवरून वाद घालायचे, नातवंडांना चिडवायचे आणि दर रविवारी तेच विनोद सांगायचे. सुमारे वर्षभरात ते…
- हेलसिंकीतील अंधारे महिने – आइनो विर्तानेन तेवीस वर्षांची होती, जेव्हा ती आपल्या पदव्युत्तर शिक्षणासाठी चेन्नईहून हेलसिंकीला गेली. सप्टेंबर सुंदर होता. नोव्हेंबरपर्यंत सूर्य उशिरा उगवायचा आणि दुपारच्या मध्यापर्यंत मावळायचा, आणि ती…
- मिहीर आणि टोचणारा शर्ट – सात वर्षांचा मिहीर रोज सकाळी आपल्या शाळेच्या गणवेशावरून रडायचा. 'तो टोचतो! लेबल मला बोचत आहे!' अहमदाबादमधील त्याच्या आई-वडिलांना वाटले की तो शाळा चुकवण्यासाठी बहाणे करत आहे.…
- लीला, वय 41 – स्वयंपाकघरातील एका भयानक आगीतून वाचल्यानंतर दोन वर्षांनी एकेचाळीस वर्षांच्या लीलाला जाणवले की तिच्या मज्जासंस्थेत काहीतरी विचित्र घडत आहे. भांडी घासण्याच्या साबणाच्या एका विशिष्ट ब्रँडचा वास आला…
श्लोक
- भगवद्गीता 15.9 – कान, डोळे, स्पर्श, चव आणि गंध यांचा, तसेच मनाचा आश्रय घेऊन व्यक्ती विषयांचा उपभोग घेते.
या विषयावर आणखी: मनःस्थितीमागील मेंदू, संप्रेरके आणि शरीरातील रसायने
आणखी प्रश्न
- भगवद्गीता 15.9 चा अर्थ काय? (प्रकरण 19)
- जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- हेलसिंकीतील अंधारे महिने – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- मिहीर आणि टोचणारा शर्ट – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- “लीला, वय 41” या कथेतून आपण काय शिकू शकतो?
- आढावा – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
- दृष्टी – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
- ती कशी काम करते – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात (प्रकरण 19)
- मानसिक आरोग्याशी संबंध – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात (प्रकरण 19)
- श्रवण – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात