जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे

पुस्तकातून – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात

जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा

एकाहत्तर वर्षांचे रघुनाथ कुलकर्णी नाशिकमधील कौटुंबिक जेवणातील सर्वांत मोठा आवाज असायचे. ते क्रिकेटवरून वाद घालायचे, नातवंडांना चिडवायचे आणि दर रविवारी तेच विनोद सांगायचे. सुमारे वर्षभरात ते अबोल झाले. ते टीव्ही खूप मोठ्या आवाजात लावून आपल्या खुर्चीत बसायचे, आणि पाहुणे आले की आपल्या खोलीत जायचे.

त्यांच्या मुलीला, वंदनाला, आधी वाटले की ते रुसले आहेत, किंवा वयामुळे ते उदास होत आहेत. मग तिला छोट्या गोष्टी जाणवल्या. ते वारंवार 'काय?' म्हणायचे, न विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे द्यायचे, आणि त्यांनी फोन उचलणे बंद केले. एका संध्याकाळी तिने त्यांना स्पष्टपणे न समजणाऱ्या संभाषणाला नम्रपणे हसताना पाहिले, आणि तिचे मन खचले. त्यांचा कुटुंबातील रस गेला नव्हता. त्यांना आता कुटुंबाचे बोलणे ऐकू येत नव्हते.

ही कथा काय स्पष्ट करते

प्रकरणात श्रवण विभागात सांगितल्याप्रमाणे, श्रवणशक्ती कमी होणे शांतपणे एकाकीपणा, उदास मनःस्थिती निर्माण करू शकते आणि स्मृतिभ्रंशासारखेही दिसू शकते. आधी इंद्रिय तपासल्याने संपूर्ण चित्र बदलू शकते.

ते कसे ओळखावे

पूर्वी आवडणाऱ्या गप्पा, कार्यक्रम किंवा फोन कॉल्सपासून दूर राहणे.
लोकांना गोष्टी पुन्हा सांगायला लावणे, टीव्हीचा आवाज वाढवणे, किंवा प्रश्नाशी न जुळणारी उत्तरे देणे.
महिनोन्महिने हळूहळू वाढणारी चिडचिड, दुःख किंवा थकवा, अनेकदा ऐकण्यासाठी ताण देण्याच्या दीर्घ दिवसानंतर.
कानात वाजणे किंवा गुणगुणणे (टिनिटस), जे उदास मनःस्थिती किंवा काळजीसोबत असू शकते.
श्रवण ही तपासण्याची पहिली गोष्ट असू शकते तेव्हा कुटुंबाने व्यक्तीला 'अवघड', 'विसराळू' किंवा 'नैराश्यात' म्हणायला सुरुवात करणे.

काय करावे

नमुना लक्षात घ्या आणि त्याबद्दल पाहुण्यांसमोर नव्हे, तर एकांतात प्रेमाने बोला.
पात्र कानाच्या तज्ज्ञाकडून किंवा ऑडिओलॉजिस्टकडून श्रवण तपासणीची व्यवस्था करा.
उपकरणाचा सल्ला दिल्यास, जुळवून घेण्याच्या काळात मदत करा आणि रोजच्या वापराला प्रोत्साहन द्या.
व्यक्तीकडे तोंड करून, स्पष्ट बोलून आणि पार्श्वभूमीतील आवाज कमी करून तिला संभाषणात सहभागी करा.
श्रवण दुरुस्त केल्यानंतरही उदास मनःस्थिती, काळजी किंवा स्मृतीच्या तक्रारी चालू राहिल्यास सर्वसाधारण आरोग्य आणि मानसिक आरोग्य तपासणीची व्यवस्था करा.

काय करावे आणि काय करू नये

करा	करू नका
व्यक्तीकडे तोंड करा आणि सावकाश आणि स्पष्ट बोला.	ओरडू नका किंवा तोंडाच्या हालचाली अतिशयोक्त करू नका.
बोलण्यापूर्वी पार्श्वभूमीतील आवाज कमी करा.	'जाऊ दे, ते महत्त्वाचे नव्हते' असे म्हणू नका.
चिडचिडेपणा किंवा स्मृतिभ्रंश गृहीत धरण्यापूर्वी श्रवण तपासा.	त्यांच्या बहिरेपणावर विनोद करू नका.
त्यांना कौटुंबिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी करत राहा.	ते तिथे नसल्यासारखे त्यांच्याबद्दल बोलू नका.
नव्या श्रवण उपकरणांबाबत संयम ठेवा.	'हे फक्त वय आहे' म्हणून तपासणी पुढे ढकलू नका.

संपूर्ण कथा वाचा

संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात

खऱ्या आयुष्यातील कथा

हेलसिंकीतील अंधारे महिने – आइनो विर्तानेन तेवीस वर्षांची होती, जेव्हा ती आपल्या पदव्युत्तर शिक्षणासाठी चेन्नईहून हेलसिंकीला गेली. सप्टेंबर सुंदर होता. नोव्हेंबरपर्यंत सूर्य उशिरा उगवायचा आणि दुपारच्या मध्यापर्यंत मावळायचा, आणि ती…
मिहीर आणि टोचणारा शर्ट – सात वर्षांचा मिहीर रोज सकाळी आपल्या शाळेच्या गणवेशावरून रडायचा. 'तो टोचतो! लेबल मला बोचत आहे!' अहमदाबादमधील त्याच्या आई-वडिलांना वाटले की तो शाळा चुकवण्यासाठी बहाणे करत आहे.…
लीला, वय 41 – स्वयंपाकघरातील एका भयानक आगीतून वाचल्यानंतर दोन वर्षांनी एकेचाळीस वर्षांच्या लीलाला जाणवले की तिच्या मज्जासंस्थेत काहीतरी विचित्र घडत आहे. भांडी घासण्याच्या साबणाच्या एका विशिष्ट ब्रँडचा वास आला…

श्लोक

भगवद्गीता 15.9 – कान, डोळे, स्पर्श, चव आणि गंध यांचा, तसेच मनाचा आश्रय घेऊन व्यक्ती विषयांचा उपभोग घेते.

या विषयावर आणखी: मनःस्थितीमागील मेंदू, संप्रेरके आणि शरीरातील रसायने

जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे