संवेदनांचे एकात्मीकरण – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
पुस्तकातून – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
संवेदनांचे एकात्मीकरण
मेंदू इंद्रियांवर स्वतंत्रपणे प्रक्रिया करत नाही. बहुसंवेदी एकात्मीकरण अनेक इंद्रियांकडून आलेली माहिती एकत्र करते.
उदाहरण: खाण्यात चव, गंध, दृष्टी, स्पर्श (पोत) आणि आवाजसुद्धा (कुरकुरीतपणा) यांचा समावेश असतो.
मेंदूतील भाग: सुपीरियर कॉलिक्युलस आणि असोसिएशन कॉर्टिसेस संवेदी माहितीचे एकात्मीकरण करतात.
मानसिक आरोग्य: ऑटिझम, स्किझोफ्रेनिया, PTSD मध्ये संवेदी प्रक्रियेच्या समस्या.
थोडक्यात: भारतीय नकाशा आकाशाची जोडी श्रवणाशी, वायूची स्पर्शाशी, अग्नीची दृष्टीशी, जलाची चवीशी, पृथ्वीची गंधाशी लावतो. मिश्रणे (अग्नी + वायू म्हणजे धावणारे विचार) ही संवेदी आहाराची भाषा आहे, निदान नव्हे.
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा – एकाहत्तर वर्षांचे रघुनाथ कुलकर्णी नाशिकमधील कौटुंबिक जेवणातील सर्वांत मोठा आवाज असायचे. ते क्रिकेटवरून वाद घालायचे, नातवंडांना चिडवायचे आणि दर रविवारी तेच विनोद सांगायचे. सुमारे वर्षभरात ते…
- हेलसिंकीतील अंधारे महिने – आइनो विर्तानेन तेवीस वर्षांची होती, जेव्हा ती आपल्या पदव्युत्तर शिक्षणासाठी चेन्नईहून हेलसिंकीला गेली. सप्टेंबर सुंदर होता. नोव्हेंबरपर्यंत सूर्य उशिरा उगवायचा आणि दुपारच्या मध्यापर्यंत मावळायचा, आणि ती…
- मिहीर आणि टोचणारा शर्ट – सात वर्षांचा मिहीर रोज सकाळी आपल्या शाळेच्या गणवेशावरून रडायचा. 'तो टोचतो! लेबल मला बोचत आहे!' अहमदाबादमधील त्याच्या आई-वडिलांना वाटले की तो शाळा चुकवण्यासाठी बहाणे करत आहे.…
- लीला, वय 41 – स्वयंपाकघरातील एका भयानक आगीतून वाचल्यानंतर दोन वर्षांनी एकेचाळीस वर्षांच्या लीलाला जाणवले की तिच्या मज्जासंस्थेत काहीतरी विचित्र घडत आहे. भांडी घासण्याच्या साबणाच्या एका विशिष्ट ब्रँडचा वास आला…
श्लोक
- भगवद्गीता 15.9 – कान, डोळे, स्पर्श, चव आणि गंध यांचा, तसेच मनाचा आश्रय घेऊन व्यक्ती विषयांचा उपभोग घेते.
या विषयावर आणखी: मनःस्थितीमागील मेंदू, संप्रेरके आणि शरीरातील रसायने
आणखी प्रश्न
- डोळ्यांतील दृश्य संकेत मेंदूपर्यंत याद्वारे जातात…?
- ध्वनिलहरींचे मज्जा-संकेतांमध्ये रूपांतर येथे होते…?
- कोणते इंद्रिय थॅलॅमसला वळसा घालून थेट लिंबिक सिस्टिमकडे जाते?
- चवीच्या माहितीवर प्रामुख्याने येथे प्रक्रिया होते…?
- डोळ्यातील रेटिनात असतात…?
- भगवद्गीता 15.9 चा अर्थ काय? (प्रकरण 19)
- जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- हेलसिंकीतील अंधारे महिने – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- मिहीर आणि टोचणारा शर्ट – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- “लीला, वय 41” या कथेतून आपण काय शिकू शकतो?