आईच्या स्वयंपाकघराचा वास – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
पुस्तकातून – प्रकरण 6: पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
आईच्या स्वयंपाकघराचा वास
पस्तीस वर्षांची आयेशा बर्मिंगहॅममध्ये, लाहोरमधील आपल्या आईपासून दूर राहायची. मागच्या हिवाळ्यात तिच्या आईचे निधन झाले होते. काही आठवड्यांनंतर एका सुपरमार्केटमध्ये वेलची आणि लवंगांच्या स्टॉलजवळून जाताना आयेशा अचानक रडू लागली. त्या वासाने ती क्षणात आईच्या स्वयंपाकघरात पोहोचली, गरम चहाच्या संध्याकाळी आणि आईच्या गुणगुणण्याकडे.
ओशाळून तिने डोळे पुसले आणि आपल्या पतीला, इम्रानला त्याबद्दल सांगितले. त्याने ते सुधारण्याची घाई केली नाही. 'वासाचे इंद्रिय थेट मेंदूच्या स्मृती आणि भावना जपणाऱ्या भागांकडे जाते,' त्याने याबद्दल वाचलेले असल्याने तो म्हणाला. 'म्हणूनच एखादा सुगंध तुला घरी घेऊन जाऊ शकतो.' आपला शोक टाळण्यासारखी समस्या नसून प्रेमाचेच एक रूप आहे, हे आयेशाला उमगले.
ही कथा काय स्पष्ट करते
वास थेट स्मृती आणि भावनांशी कसा जोडलेला असतो, आणि शांत करणारे आवाज, संगीत आणि शांत वेळ मनाला कसा आधार देऊ शकतात हे ही कथा दाखवते. त्रासदायक बातम्यांच्या आवाजाची हानी आणि सांस्कृतिक व वैयक्तिक सुगंधांचे महत्त्वही ती दाखवते.
ते कसे ओळखावे
एखाद्या वासाने किंवा आवाजाने अचानक उफाळून येणारी तीव्र भावना किंवा आठवण.
लाटांसारखा वाढणारा शोक किंवा ताण.
झोपण्यापूर्वी धक्कादायक बातम्या किंवा आवाजामुळे बिघडलेली झोप.
सततच्या आवाजामुळे किंवा सूचनांमुळे येणारा ताण.
दुःख आठवड्यागणिक कमी होत आहे की गडद होत आहे हे तपासण्याची गरज.
काय करावे
आठवण आणि अश्रूंना येऊ द्या; ते शोकाचा सामान्य भाग आहेत.
दिलासा देणारे ओळखीचे सुगंध, पदार्थ आणि संगीत जाणीवपूर्वक वापरा.
रोज उपकरणांशिवाय 10 ते 15 मिनिटांचा शांत वेळ निर्माण करा.
विशेषतः झोपण्यापूर्वी त्रासदायक बातम्या मर्यादित ठेवा.
राहण्याच्या जागा स्वच्छ आणि हवेशीर ठेवा.
ज्या व्यक्तीची आठवण येते तिच्याबद्दल कोणाशी तरी बोला.
काय करावे आणि काय करू नये
| करा | करू नका |
|---|---|
| दिलासा देणाऱ्या सुगंधांचे आणि गाण्यांचे स्वागत करा. | भीतीपोटी सगळ्या आठवणी टाळू नका. |
| रोज शांत वेळ ठेवा. | झोपण्यापूर्वी धक्कादायक बातम्या ऐकू नका. |
| प्रियजनांसोबत आठवणी सांगा. | तुमच्या अश्रूंबद्दल मत बनवू नका. |
| सौम्य दिनचर्या ठेवा. | स्वतःला एकाकी करू नका. |
| दुःख किती काळ टिकते यावर लक्ष ठेवा. | निराशेकडे दुर्लक्ष करू नका. |
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 6: पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- खिडकीजवळच्या बैठकीचा प्रयोग – चौदा वर्षांचा आरव दिल्लीतील एका अपार्टमेंटमध्ये राहायचा आणि सुट्टीचा बहुतेक वेळ पडदे ओढून घरातच स्क्रीनवर गेम खेळत घालवायचा. जुलैपर्यंत तो सकाळी झोपाळलेला, मध्यरात्री जागा आणि आई-वडिलांवर…
- आईच्या स्वयंपाकघराचा वास – पस्तीस वर्षांची आयेशा बर्मिंगहॅममध्ये, लाहोरमधील आपल्या आईपासून दूर राहायची. मागच्या हिवाळ्यात तिच्या आईचे निधन झाले होते. काही आठवड्यांनंतर एका सुपरमार्केटमध्ये वेलची आणि लवंगांच्या स्टॉलजवळून जाताना आयेशा…
- साखरेची उसळी आणि रविवारची जेवणे – एकोणीस वर्षांचा देव कोलकात्यात शिकायचा आणि वसतिगृहात राहायचा. परीक्षेच्या काळात तो व्यवस्थित जेवण टाळून चहा, चिप्सची पाकिटे आणि गोड पेयांवर जगायचा. तिसऱ्या आठवड्यापर्यंत तो सकाळी अस्वस्थ…
- खूप मोठा आवाज, खूप शांतता – कोचीमधील एका कौटुंबिक लग्नात आठ वर्षांच्या नीलाने कान झाकले, टेबलाखाली लपली आणि मग एका मावशीने तिला मिठी मारण्याचा प्रयत्न केल्यावर किंचाळली. संगीत मोठ्या आवाजात होते, दिवे…
श्लोक
- भगवद्गीता 15.9 – कान, डोळे, स्पर्श, चव आणि गंध यांचा, तसेच मनाचा आश्रय घेऊन व्यक्ती विषयांचा उपभोग घेते.
या विषयावर आणखी: पाच इंद्रिये, पंचमहाभूते आणि मन
आणखी प्रश्न
- साखरेची उसळी आणि रविवारची जेवणे – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- खूप मोठा आवाज, खूप शांतता – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- “अंकित, वय 24” या कथेतून आपण काय शिकू शकतो?
- मनासाठी इंद्रिये महत्त्वाची का आहेत – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
- दृष्टी आणि मानसिक आरोग्य – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
- नैसर्गिक प्रकाश आणि सूर्यप्रकाश – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
- रंग आणि प्रकाशयोजना – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
- स्क्रीन आणि डिजिटल संपर्क – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
- दृष्टीच्या आरोग्यदायी सवयी – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
- ध्वनी (श्रवण) आणि मानसिक आरोग्य – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य