ज्या रात्री माझे हृदय धडधडले – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे

पुस्तकातून – प्रकरण 8: चिंता विकार

ज्या रात्री माझे हृदय धडधडले

एकोणतीस वर्षांचा अर्जुन मुंबईच्या गर्दीच्या लोकल ट्रेनमध्ये होता, तेव्हा अचानक त्याचे हृदय धडधडू लागले, हातांना मुंग्या आल्या, छाती घट्ट झाली आणि आपण मरणार अशी त्याची खात्री झाली. तो पुढच्या स्टेशनवर उतरला आणि थरथरत प्लॅटफॉर्मवर बसला. रुग्णालयातील डॉक्टरांनी चाचण्या केल्या आणि त्याचे हृदय निरोगी असल्याचे त्यांना आढळले.

दोन आठवड्यांनंतर हे पुन्हा घडले, घरी. आता अर्जुन पुढच्या अटॅकच्या भीतीत जगतो. तो ट्रेन टाळतो, मग लिफ्ट, मग गर्दीचे बाजार, आणि शेवटी भावाशिवाय घराबाहेर पडायला नकार देऊ लागतो. त्याचे जग आकुंचन पावत आहे, आणि त्याला त्याची लाज वाटते.

ही कथा काय स्पष्ट करते

ही कथा पॅनिक डिसऑर्डर आणि ॲगोराफोबिया दाखवते, आणि शरीराच्या संकेतांची भीती व टाळाटाळ समस्या कशी चालू ठेवतात ते चिंतेचे चक्र दाखवते.

ते कसे ओळखावे

धडधडणारे हृदय, धाप, चक्कर, थरथर किंवा विनाशाची भावना यांसह भीतीची अचानक उसळी.
शिखरावस्था काही मिनिटे टिकते, पण पुढच्या अटॅकची काळजी आठवडोन्आठवडे राहते.
वैद्यकीय तपासण्यांत हृदयाचे किंवा फुफ्फुसांचे कोणतेही कारण आढळत नाही.
जिथून सुटका कठीण वाटते अशी ठिकाणे टाळणे, जसे ट्रेन, गर्दी किंवा एकटे असणे.
टाळाटाळीमुळे आयुष्य सतत आकुंचन पावणे.

काय करावे

आधी शारीरिक कारणे वगळण्यासाठी वैद्यकीय तपासणी करा, मग त्या निकालावर विश्वास ठेवा.
अटॅकदरम्यान आहात तिथेच राहा आणि श्वास घेण्यापेक्षा जास्त वेळ घेऊन हळूहळू सोडा.
स्वतःला आठवण करून द्या: 'ही पॅनिकची लाट आहे. ती निघून जाईल.'
तुम्हाला दिसणाऱ्या पाच गोष्टींची नावे घेऊन स्वतःला वर्तमानात आणा.
टाळलेल्या ठिकाणांची एक छोटी शिडी तयार करा आणि टप्प्याटप्प्याने सराव करा.
कॅफिन कमी करा आणि नियमित झोप घ्या.

काय करावे आणि काय करू नये

करा	करू नका
शांत राहा आणि व्यक्तीशी सावकाश बोला.	'हे सगळे तुझ्या डोक्यात आहे' असे म्हणू नका.
टाळलेल्या ठिकाणी हळूहळू परतण्यास प्रोत्साहन द्या.	त्यांना अचानक गर्दीत जाण्याची जबरदस्ती करू नका.
शांत असताना एकत्र श्वासाचा सराव करा.	कायमचे त्यांच्यासाठी सगळे करू नका.
प्रत्येक छोट्या पावलाचे कौतुक करा.	भीतीबद्दल त्यांना लाजवू नका.
नियमित जेवण आणि झोप ठेवा.	शांत होण्यासाठी दारूवर अवलंबून राहू नका.

संपूर्ण कथा वाचा

संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 8: चिंता विकार

खऱ्या आयुष्यातील कथा

आज रात्री काही चुकले तर? – मीरा हैदराबादमधील बेचाळीस वर्षांची आई आहे, जिला शेवटचा काळजीविना गेलेला दिवस आठवत नाही. माझा मुलगा नापास झाला तर? माझ्या पतीच्या छातीतील दुखणे गंभीर असले तर? स्वयंपाकाचा…
शेवटची रांग – एकोणीस वर्षांचा तोमास लिस्बनमध्ये अभियांत्रिकी शिकतो. तो हुशार आहे, पण प्रत्येक वर्गात शेवटच्या रांगेत बसतो, कधीच प्रश्न विचारत नाही आणि घाईने बाहेर पडतो. कॅन्टीनमध्ये जेवणे म्हणजे…
भिंतीवरची पाल – अडतीस वर्षांची सुनीता नाशिकजवळच्या एका गावात राहते आणि मोठ्या उत्साहाने आपल्या कुटुंबाची काळजी घेते, पण पाल दिसली की नाही. गेल्या महिन्यात स्वयंपाकघराच्या दाराजवळ एक पाल पडली,…
न बोलणारा आरव – सहा वर्षांचा आरव कोलकात्यात घरी बडबड्या आणि गमतीदार असतो, पण शाळेत तो एक शब्दही बोलत नाही. शिक्षिका त्याला प्रश्न विचारतात तेव्हा तो गोठून जातो आणि खाली…

श्लोक

भगवद्गीता 6.34 – मन चंचल, क्षुब्ध करणारे, बलवान आणि हट्टी आहे. त्याला आवरणे, मला वाटते, वाऱ्याला आवरण्याइतके कठीण आहे.

या विषयावर आणखी: चिंता, पॅनिक अटॅक आणि भीती – लक्षणे, कारणे आणि काय मदत करते

ज्या रात्री माझे हृदय धडधडले – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे