न बोलणारा आरव – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
पुस्तकातून – प्रकरण 8: चिंता विकार
न बोलणारा आरव
सहा वर्षांचा आरव कोलकात्यात घरी बडबड्या आणि गमतीदार असतो, पण शाळेत तो एक शब्दही बोलत नाही. शिक्षिका त्याला प्रश्न विचारतात तेव्हा तो गोठून जातो आणि खाली पाहतो. शाळेच्या दारात तो आईला बिलगतो, रडतो आणि विनवतो, "जाऊ नकोस." काही सकाळी तो पोटदुखीची तक्रार करतो.
तो उद्धट आहे की मंद, असा त्याच्या शिक्षिकेला प्रश्न पडतो. त्याची आजी म्हणते की तो लाडावलेला आहे. त्याला दिवसेंदिवस उशिरा सोडणाऱ्या त्याच्या आईला अपराधी आणि थकल्यासारखे वाटते. एका वाढदिवसाच्या पार्टीत तो फक्त तिच्याशीच कुजबुजला.
ही कथा काय स्पष्ट करते
ही कथा मुलांमधील सेपरेशन ॲन्झायटी आणि सिलेक्टिव्ह म्युटिझम, आणि कुटुंब व शाळा त्यांना कसा आधार देतात हे दाखवते.
ते कसे ओळखावे
आई-वडिलांपासून दूर होताना रडणे, बिलगणे किंवा पोटदुखीसह अतिशय तीव्र त्रास.
एका महिन्याहून अधिक काळ घरी मोकळेपणाने बोलणे पण शाळेत किंवा अनोळखी लोकांसमोर गप्प राहणे.
शाळा, मित्रांकडे रात्री राहणे किंवा खोलीत एकटे राहणे यांना नकार.
आई-वडिलांना काही इजा होईल अशी काळजी.
लहानपणीच्या नेहमीच्या भीतींपलीकडे टिकणारी आणि शिकणे व मैत्रीवर परिणाम करणारी भीती.
काय करावे
मुलाला सांगा की तुम्ही समजता, शाळा सुरक्षित आहे आणि तुम्ही परत याल.
निरोप छोटे, प्रेमळ आणि रोज सारखेच ठेवा.
न बोलता दिलेल्या उत्तरांपासून सुरुवात करून शिक्षकासोबत हळूहळू पुढे जाणारी योजना आखा.
मुलावर बोलण्यासाठी कधीही दबाव आणू नका; धाडसी प्रयत्नांना बक्षीस द्या.
एका वेळी एका मित्राशी बोलण्याच्या कमी दबावाच्या संधी निर्माण करा.
घरी दिनचर्या अपेक्षित ठेवा.
काय करावे आणि काय करू नये
| करा | करू नका |
|---|---|
| शांत आणि सातत्यपूर्ण राहा. | गप्प बसण्याबद्दल रागावू नका किंवा लाजवू नका. |
| अगदी छोट्या पावलांचेही कौतुक करा. | निरोप न घेता गुपचूप निघून जाऊ नका. |
| योजना शिक्षकांना सांगा. | मुलाला दीर्घकाळ घरी ठेवू नका. |
| बदलांसाठी मुलाला तयार करा. | बोलण्याची जबरदस्ती करू नका. |
| दिलासा देणाऱ्या वस्तू द्या. | भावंडांशी तुलना करू नका. |
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 8: चिंता विकार
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- ज्या रात्री माझे हृदय धडधडले – एकोणतीस वर्षांचा अर्जुन मुंबईच्या गर्दीच्या लोकल ट्रेनमध्ये होता, तेव्हा अचानक त्याचे हृदय धडधडू लागले, हातांना मुंग्या आल्या, छाती घट्ट झाली आणि आपण मरणार अशी त्याची खात्री…
- आज रात्री काही चुकले तर? – मीरा हैदराबादमधील बेचाळीस वर्षांची आई आहे, जिला शेवटचा काळजीविना गेलेला दिवस आठवत नाही. माझा मुलगा नापास झाला तर? माझ्या पतीच्या छातीतील दुखणे गंभीर असले तर? स्वयंपाकाचा…
- शेवटची रांग – एकोणीस वर्षांचा तोमास लिस्बनमध्ये अभियांत्रिकी शिकतो. तो हुशार आहे, पण प्रत्येक वर्गात शेवटच्या रांगेत बसतो, कधीच प्रश्न विचारत नाही आणि घाईने बाहेर पडतो. कॅन्टीनमध्ये जेवणे म्हणजे…
- भिंतीवरची पाल – अडतीस वर्षांची सुनीता नाशिकजवळच्या एका गावात राहते आणि मोठ्या उत्साहाने आपल्या कुटुंबाची काळजी घेते, पण पाल दिसली की नाही. गेल्या महिन्यात स्वयंपाकघराच्या दाराजवळ एक पाल पडली,…
श्लोक
- भगवद्गीता 6.34 – मन चंचल, क्षुब्ध करणारे, बलवान आणि हट्टी आहे. त्याला आवरणे, मला वाटते, वाऱ्याला आवरण्याइतके कठीण आहे.
या विषयावर आणखी: चिंता, पॅनिक अटॅक आणि भीती – लक्षणे, कारणे आणि काय मदत करते
आणखी प्रश्न
- “रोहन, वय 26” या कथेतून आपण काय शिकू शकतो?
- सामान्य चिंता विरुद्ध चिंता विकार – चिंता विकार
- सामान्य प्रकार – चिंता विकार
- सामान्यीकृत चिंता विकार (GAD) – चिंता विकार
- पॅनिक डिसऑर्डर – चिंता विकार
- सामाजिक चिंता विकार (सोशल फोबिया) – चिंता विकार
- विशिष्ट फोबिया – चिंता विकार
- ॲगोराफोबिया – चिंता विकार
- विभक्ततेची चिंता (सेपरेशन ॲन्क्झायटी डिसऑर्डर) – चिंता विकार
- सिलेक्टिव्ह म्युटिझम (निवडक मौन) – चिंता विकार
- चिंता कशी शांत करावी – रोजच्या जीवनातील सोपे उपाय
- ही साधी काळजी आहे की चिंता विकार?