नेहाची मुंग्या येणारी बोटे – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
पुस्तकातून – प्रकरण 21: शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
नेहाची मुंग्या येणारी बोटे
एकोणीस वर्षांची नेहा वर्मा दिल्लीत वसतिगृहात राहणारी पहिल्या वर्षाची विद्यार्थिनी होती. ती कडक शाकाहारी होती आणि इन्स्टंट नूडल्स, चहा आणि बिस्किटांवर दिवस काढायची. दुपारी ती अभ्यास करायची किंवा झोपायची, त्यामुळे ती क्वचितच उन्हात जायची. सत्राच्या अखेरीस ती सतत थकलेली असायची, तिची मनःस्थिती उदास होती, ती पटकन रडायची, आणि कधीकधी तिच्या बोटांना मुंग्या यायच्या. तिचे पोट बिघडायचे आणि स्नायू दुखायचे.
तिची मैत्रीण झाराला वाटले हा परीक्षेचा ताण आहे. तिच्या आईला वाटले तिला घराची आठवण येते. पण घरी फोन करताना नेहाने मुंग्यांचा उल्लेख केला, तेव्हा पोषणाबद्दल थोडी माहिती असलेल्या तिच्या आईने ती डॉक्टरांना भेटेल असा आग्रह धरला.
ही कथा काय स्पष्ट करते
प्रकरणातील जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि आतडे-मेंदू अक्ष यांवरील विभाग दाखवतात की निकृष्ट पोषण, कमी व्हिटॅमिन D आणि कमी B12 मनःस्थिती, मज्जातंतू आणि विचारांवर कसा परिणाम करू शकतात. मानसिक आजारासारख्या दिसू शकणाऱ्या शारीरिक स्थितींची यादीही त्यात आहे.
ते कसे ओळखावे
निकृष्ट आणि मर्यादित आहारासह सततचा थकवा, उदास मनःस्थिती, चिडचिड किंवा रडवेलेपणा.
हात किंवा पायांना मुंग्या येणे किंवा बधिरता, स्नायूदुखी किंवा अशक्तपणा.
कमी एकाग्रता, स्मृतीच्या अडचणी किंवा मानसिकदृष्ट्या धूसर वाटणे.
अतिशय कमी सूर्यप्रकाश किंवा फक्त खाऊ खाणे यांसारखा अतिशय मर्यादित आहार.
बद्धकोष्ठता, पोट फुगणे किंवा भूक मंदावणे यांसारख्या पोटाच्या तक्रारी.
काय करावे
आठवडाभरात तुम्ही प्रत्यक्षात काय खाता याचा प्रामाणिकपणे आढावा घ्या.
घरगुती पद्धतीच्या विविध पदार्थांची भर घाला: कडधान्ये, तुम्ही खात असल्यास दुग्धजन्य पदार्थ किंवा अंडी, पालेभाज्या, फळे आणि सुकामेवा.
तुमच्या भागासाठी आणि त्वचेच्या प्रकारासाठी सुचवल्याप्रमाणे रोज त्वचेवर थोडा सूर्यप्रकाश घ्या.
पूरक औषधे घेण्यापूर्वी जीवनसत्त्वांच्या पातळीची तपासणी करायला डॉक्टरांना सांगा.
डॉक्टरांचा सल्ला पाळा आणि पुन्हा तपासणीसाठी परत या; झोप आणि हालचालीची भर घाला.
काय करावे आणि काय करू नये
| करा | करू नका |
|---|---|
| नियमित, विविध जेवण घ्या. | खाऊ आणि नूडल्सवर जगू नका. |
| हा फक्त ताण आहे असे गृहीत धरण्यापूर्वी तपासणी करून घ्या. | स्वतःहून मोठ्या प्रमाणात जीवनसत्त्वे घेऊ नका. |
| डॉक्टरांनी लिहून दिली तरच पूरक औषधे घ्या. | मुंग्या येणे किंवा बधिरतेकडे दुर्लक्ष करू नका. |
| दिवसाच्या प्रकाशात बाहेर वेळ घालवा. | गंभीर नैराश्यासाठी अन्नाला इलाज समजू नका. |
| पोटाच्या समस्यांबद्दल डॉक्टरांना सांगा. | मदत मागायला लाजू नका. |
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 21: शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- चाळिशीत थकलेली, उदास आणि विसरभोळी – कोल्हापुरातील बेचाळीस वर्षांच्या शिक्षिका सुनीता पाटील यांना जवळजवळ वर्षभर निरुत्साही वाटत होते. दुपारपर्यंत त्या थकून जायच्या, इतरांना उबदार वाटत असताना त्यांना थंडी वाजायची, आणि त्यांचे केस…
- कबीरचे टाळलेले जेवण – पस्तीस वर्षांचा कबीर शेख हैदराबादमध्ये डिलिव्हरी व्हॅन चालवायचा. त्याचे दिवस चहा आणि बिस्किटांवर चालायचे, आणि रात्री उशिरा भरपूर जेवण. अलीकडे तो पत्नीवर चिडत होता, दुपारपर्यंत थरथरल्यासारखा…
- नेहाची मुंग्या येणारी बोटे – एकोणीस वर्षांची नेहा वर्मा दिल्लीत वसतिगृहात राहणारी पहिल्या वर्षाची विद्यार्थिनी होती. ती कडक शाकाहारी होती आणि इन्स्टंट नूडल्स, चहा आणि बिस्किटांवर दिवस काढायची. दुपारी ती अभ्यास…
श्लोक
- भगवद्गीता 17.8 – आयुष्य, सत्त्व (स्पष्टता), बळ, आरोग्य, सुख आणि प्रीती वाढवणारे — रसाळ, नैसर्गिकरीत्या स्निग्ध, स्थिर आणि मनाला रुचणारे — आहार सात्त्विक मनाला प्रिय असतात.
या विषयावर आणखी: मनःस्थितीमागील मेंदू, संप्रेरके आणि शरीरातील रसायने
आणखी प्रश्न
- आढावा – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
- थायरॉइडचे कार्य – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
- हायपोथायरॉइडिझम (कमी थायरॉइड) – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
- हायपरथायरॉइडिझम (जास्त थायरॉइड) – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
- रक्तशर्करा – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
- जीवनसत्त्वे – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
- व्हिटॅमिन D – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
- B जीवनसत्त्वे – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
- जीवनसत्त्वे C आणि E – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य
- खनिजे – शरीरातील रसायने आणि मानसिक आरोग्य