ऑब्सेसिव्ह-कंपल्सिव्ह डिसऑर्डरमध्ये (OCD) यांचा समावेश होतो…?

पुस्तकातून – प्रकरण 22: प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या

योग्य उत्तर

अनाहूत विचार (ध्यास) आणि पुनरावृत्ती होणारे वर्तन (सक्ती)

ऑब्सेसिव्ह-कंपल्सिव्ह डिसऑर्डर

OCD चे वैशिष्ट्य म्हणजे ध्यास (ऑब्सेशन्स — अनाहूत विचार) आणि सक्ती (कंपल्शन्स — पुनरावृत्ती होणारे वर्तन किंवा मानसिक कृती).

ध्यास: चिंता निर्माण करणारे अनाहूत, नकोसे विचार, प्रतिमा किंवा ऊर्मी; व्यक्ती त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करण्याचा किंवा त्यांना दडपण्याचा प्रयत्न करते. विषय: दूषितपणा, हानी, सममिती, निषिद्ध विचार.

सक्ती: चिंता कमी करण्यासाठी केलेले पुनरावृत्तीचे वर्तन किंवा मानसिक कृती; अनेकदा अति, किंवा ज्याला टाळण्यासाठी केले जाते त्याच्याशी वास्तविक संबंध नसलेले. उदाहरणे: धुणे, तपासणे, मोजणे, क्रमाने लावणे, मानसिक विधी.

सामान्य विषय

दूषितपणा: जंतू, घाण, रसायनांची भीती; धुणे, स्वच्छता, टाळाटाळ.
हानी: स्वतःला किंवा इतरांना इजा करण्याची भीती; अनाहूत हिंसक विचार; तपासणे, आश्वासन, टाळाटाळ.
सममिती / क्रम: गोष्टी अगदी बरोबर असण्याची गरज; मांडणी करणे, पुनरावृत्ती.
निषिद्ध विचार: अनाहूत लैंगिक, धार्मिक किंवा आक्रमक विचार; मानसिक विधी, प्रार्थना, आश्वासन.
जबाबदारी: काहीतरी वाईट घडण्यास आपण जबाबदार ठरू याची अति भीती; तपासणे, याद्या, आश्वासन.

उपचार

एक्सपोजर अँड रिस्पॉन्स प्रिव्हेन्शन (ERP): सर्वोत्तम मानक उपचार. सक्तीची कृती न करता भीतींना सामोरे जा; चिंता कमी होते हे शिका; अनिश्चितता सहन करण्याची क्षमता वाढवा.
औषधे: SSRIs, अनेकदा नैराश्यापेक्षा जास्त मात्रेत.
ACT: विचारांमध्ये गुंतून न पडता त्यांचा स्वीकार करा.
आधार गट: लाज आणि एकाकीपणा कमी करतात.

संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 22: प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या

खऱ्या आयुष्यातील कथा

काचेची भिंत – मँचेस्टरमधील बावीस वर्षांचा विद्यार्थी डॅनियल ओकाफोर आठवडोन्आठवडे परीक्षेचा ताण आणि अपुऱ्या झोपेनंतर ग्रंथालयातून परत चालत येत होता, तेव्हा काहीतरी विचित्र घडले. रस्ता सपाट, चित्रपटाच्या सेटसारखा दिसू…
पुन्हा गॅस तपासणे – चेन्नईतील चौतीस वर्षांची अकाउंटंट रुक्मिणी अय्यर पूर्वी निवांत स्वभावाची होती. गेल्या वर्षभरात ती घरातून निघण्यापूर्वी गॅसची शेगडी तपासू लागली. आधी एकदा, मग पाच वेळा, मग हात…
रिकामे ताट – कोचीची पंधरा वर्षांची अनन्या मेनन नेहमीच उत्कृष्ट कामगिरी करणारी होती. एका वर्गमित्राने तिला वजनावरून चिडवल्यानंतर ती 'आरोग्यदायी खाणे' करू लागली. लवकरच तिने गोड पदार्थ बंद केले,…
मीरा आणि भावनांचे वादळ – गोव्याची सव्वीस वर्षांची मीरा डिसूझा तिच्या ओळखीच्या कोणाहीपेक्षा गोष्टी अधिक तीव्रतेने अनुभवायची. तिचा बॉयफ्रेंड रोहन उत्तर द्यायला उशीर करायचा, तेव्हा तो आपल्याला सोडून जात आहे या…

या विषयावर आणखी: भावना, राग आणि मनःस्थितीतील चढ-उतार – आपल्या भावना समजून घ्या