विलगता (डिसोसिएशन) – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
पुस्तकातून – प्रकरण 22: प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
विलगता (डिसोसिएशन)
विलगता ही विचार, भावना, आठवणी किंवा ओळखीच्या भावनेपासून तुटून जाण्याची मानसिक प्रक्रिया आहे. ती सामान्यापासून विकृतीपर्यंतच्या श्रेणीवर असते.
सामान्य: दिवास्वप्न; महामार्गावर गाडी चालवताना हरवून जाणे; पुस्तकात किंवा चित्रपटात तल्लीन होणे.
विकृत: डिपर्सनलायझेशन (शरीरापासून तुटलेपण); डिरिअलायझेशन (जग अवास्तव वाटणे); स्मृतीतील पोकळ्या (डिसोसिएटिव्ह ॲम्नेशिया); ओळखीचे तुकडे होणे — डिसोसिएटिव्ह आयडेंटिटी डिसऑर्डर (DID).
डिपर्सनलायझेशन / डिरिअलायझेशन डिसऑर्डर
शरीरापासून किंवा विचारांपासून अलिप्त असल्याची सततची भावना; बाहेरून पाहणाऱ्या निरीक्षकासारखे; जग अवास्तव, स्वप्नासारखे किंवा विकृत वाटते. वास्तवाची पडताळणी शाबूत असते — ही भावना आहे, वस्तुस्थिती नव्हे, हे व्यक्तीला माहीत असते.
डिसोसिएटिव्ह ॲम्नेशिया
सहसा आघात किंवा ताणाशी संबंधित महत्त्वाची वैयक्तिक माहिती आठवण्यात असमर्थता, सामान्य विसराळूपणापेक्षा अधिक. ती स्थानिक (एखादी विशिष्ट घटना), निवडक (घटनेचे काही भाग) किंवा सर्वसाधारण (संपूर्ण आयुष्य) असू शकते.
डिसोसिएटिव्ह आयडेंटिटी डिसऑर्डर (DID)
पूर्वी याला मल्टिपल पर्सनॅलिटी डिसऑर्डर म्हणत. दोन किंवा अधिक वेगळ्या व्यक्तिमत्त्व अवस्था; दैनंदिन घटना, वैयक्तिक माहिती किंवा आघाताबद्दल स्मृतीत पोकळ्या. सहसा बालपणातील गंभीर आघातातून विकसित होतो. वादग्रस्त निदान; विशेष मूल्यांकन आवश्यक. स्किझोफ्रेनियासारखे नाही.
कारणे: अनेकदा आघात, विशेषतः बालपणीचा आघात; तोंड देण्याची एक यंत्रणा, जी अनुपयुक्त नमुना म्हणून टिकून राहू शकते.
उपचार: आघाताची जाण असलेली थेरपी; ग्राउंडिंग; सुरक्षितता आणि स्थैर्य निर्माण करणे; तयार असल्यावर आघातकारक आठवणींवर प्रक्रिया; DID साठी एकात्मीकरणाचे काम.
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 22: प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- काचेची भिंत – मँचेस्टरमधील बावीस वर्षांचा विद्यार्थी डॅनियल ओकाफोर आठवडोन्आठवडे परीक्षेचा ताण आणि अपुऱ्या झोपेनंतर ग्रंथालयातून परत चालत येत होता, तेव्हा काहीतरी विचित्र घडले. रस्ता सपाट, चित्रपटाच्या सेटसारखा दिसू…
- पुन्हा गॅस तपासणे – चेन्नईतील चौतीस वर्षांची अकाउंटंट रुक्मिणी अय्यर पूर्वी निवांत स्वभावाची होती. गेल्या वर्षभरात ती घरातून निघण्यापूर्वी गॅसची शेगडी तपासू लागली. आधी एकदा, मग पाच वेळा, मग हात…
- रिकामे ताट – कोचीची पंधरा वर्षांची अनन्या मेनन नेहमीच उत्कृष्ट कामगिरी करणारी होती. एका वर्गमित्राने तिला वजनावरून चिडवल्यानंतर ती 'आरोग्यदायी खाणे' करू लागली. लवकरच तिने गोड पदार्थ बंद केले,…
- मीरा आणि भावनांचे वादळ – गोव्याची सव्वीस वर्षांची मीरा डिसूझा तिच्या ओळखीच्या कोणाहीपेक्षा गोष्टी अधिक तीव्रतेने अनुभवायची. तिचा बॉयफ्रेंड रोहन उत्तर द्यायला उशीर करायचा, तेव्हा तो आपल्याला सोडून जात आहे या…
या विषयावर आणखी: भावना, राग आणि मनःस्थितीतील चढ-उतार – आपल्या भावना समजून घ्या
आणखी प्रश्न
- डिसोसिएटिव्ह आयडेंटिटी डिसऑर्डर (DID) – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- ऑब्सेसिव्ह-कंपल्सिव्ह डिसऑर्डर – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- सामान्य विषय – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- उपचार – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- आहारविषयक विकार – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- ॲनोरेक्सिया नर्व्होसा – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- बुलिमिया नर्व्होसा – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- बिंज-ईटिंग डिसऑर्डर – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- व्यक्तिमत्त्व विकार – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- क्लस्टर A (विचित्र / विलक्षण) – प्रगत मानसशास्त्रीय समस्या
- अतिविचार आणि काळजी कशी थांबवावी
- राग कसा आवरावा