संवेदी संवेदनशीलता आणि मानसिक विकार – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
पुस्तकातून – प्रकरण 6: पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
संवेदी संवेदनशीलता आणि मानसिक विकार
काही स्थितींमध्ये संवेदी प्रक्रिया बदललेली असते:
चिंता: उत्तेजना धोकादायक वाटू शकतात.
ऑटिझम स्पेक्ट्रम स्थिती: संवेदी माहितीवर प्रक्रिया करण्यातील फरक (आवाज, प्रकाश, स्पर्श, चव यांबद्दल अति किंवा कमी संवेदनशीलता).
PTSD: काही दृश्ये, आवाज किंवा वास फ्लॅशबॅक किंवा पॅनिक जागवू शकतात.
मनोविकृती: संवेदी अनुभव विकृत होऊ शकतात (उदाहरणार्थ, आवाज ऐकू येणे).
नैराश्य: जग निस्तेज किंवा रंगहीन वाटू शकते; संवेदी अनुभवांतून मिळणारा आनंद कमी होतो.
संवेदी नमुने समजून घेतल्याने आधार देणारे वातावरण आणि तोंड देण्याच्या पद्धती तयार करण्यास मदत होऊ शकते.
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 6: पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- खिडकीजवळच्या बैठकीचा प्रयोग – चौदा वर्षांचा आरव दिल्लीतील एका अपार्टमेंटमध्ये राहायचा आणि सुट्टीचा बहुतेक वेळ पडदे ओढून घरातच स्क्रीनवर गेम खेळत घालवायचा. जुलैपर्यंत तो सकाळी झोपाळलेला, मध्यरात्री जागा आणि आई-वडिलांवर…
- आईच्या स्वयंपाकघराचा वास – पस्तीस वर्षांची आयेशा बर्मिंगहॅममध्ये, लाहोरमधील आपल्या आईपासून दूर राहायची. मागच्या हिवाळ्यात तिच्या आईचे निधन झाले होते. काही आठवड्यांनंतर एका सुपरमार्केटमध्ये वेलची आणि लवंगांच्या स्टॉलजवळून जाताना आयेशा…
- साखरेची उसळी आणि रविवारची जेवणे – एकोणीस वर्षांचा देव कोलकात्यात शिकायचा आणि वसतिगृहात राहायचा. परीक्षेच्या काळात तो व्यवस्थित जेवण टाळून चहा, चिप्सची पाकिटे आणि गोड पेयांवर जगायचा. तिसऱ्या आठवड्यापर्यंत तो सकाळी अस्वस्थ…
- खूप मोठा आवाज, खूप शांतता – कोचीमधील एका कौटुंबिक लग्नात आठ वर्षांच्या नीलाने कान झाकले, टेबलाखाली लपली आणि मग एका मावशीने तिला मिठी मारण्याचा प्रयत्न केल्यावर किंचाळली. संगीत मोठ्या आवाजात होते, दिवे…
श्लोक
- भगवद्गीता 15.9 – कान, डोळे, स्पर्श, चव आणि गंध यांचा, तसेच मनाचा आश्रय घेऊन व्यक्ती विषयांचा उपभोग घेते.
या विषयावर आणखी: पाच इंद्रिये, पंचमहाभूते आणि मन
आणखी प्रश्न
- इंद्रियांचा उपचारासाठी वापर – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
- इंद्रिये आणि पंचमहाभूते – पाच इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्य
- कोणत्या इंद्रियाचा लिंबिक सिस्टिमशी (भावना आणि स्मृतीचे केंद्र) थेट मार्ग आहे?
- डोळ्यांकडून आलेल्या दृश्य माहितीवर प्रामुख्याने मेंदूच्या कोणत्या लोबमध्ये प्रक्रिया होते?
- इंद्रिये आणि मानसिक आरोग्याबद्दल कोणते विधान खरे आहे?
- श्रवणविषयक माहितीवर प्रामुख्याने येथे प्रक्रिया होते…?
- स्पर्शाचे इंद्रिय मेंदूच्या कोणत्या भागाकडे संकेत पाठवते?
- भगवद्गीता 15.9 चा अर्थ काय? (प्रकरण 6)
- खिडकीजवळच्या बैठकीचा प्रयोग – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
- आईच्या स्वयंपाकघराचा वास – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे