Psychology for Everyone

मनाचा आंतरिक क्रम – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा

पुस्तकातून – प्रकरण 24: मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा

मनाचा आंतरिक क्रम

ग्रंथांनुसार मनाचे विषय: मन ज्याचा विचार करते (चिंत्य), ज्याचे तोलन करते (विचार्य), ज्याचा तर्क करते (ऊह्य), ज्यावर लक्ष केंद्रित करते (ध्येय) आणि जे ठरवते (संकल्प). सत्त्वावजय जाणीवपूर्वक हा क्रम चालतो.

  • चिंत्य: विचार बनून न जाता विचार लक्षात घ्या.

  • विचार्य: तपासा — वस्तुस्थिती, भीती की सवय?

  • ऊह्य: अधिक दयाळू, अधिक खरी गृहीतक तपासून पाहा.

  • ध्येय: एक उद्दिष्ट धरून ठेवा (झोप, एक जेवण, एक फोन).

  • संकल्प: पुढची एक कृती ठरवा. फळाची हमी नाही (गीता 2.47).

असात्म्येंद्रियार्थसंयोग — अहितकारक इंद्रिय-विषय संपर्क — हे एक नमूद केलेले कारण आहे: खूप जास्त, खूप कमी किंवा चुकीची संवेदना. आपण रोज काय पाहतो, ऐकतो आणि ग्रहण करतो ते बदलणे हा काळजीचा भाग आहे.

संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 24: मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा

खऱ्या आयुष्यातील कथा

  • परीक्षा हॉलमधील अर्जुन – पुण्याचा एकोणीस वर्षांचा रोहन देशमुख एका स्पर्धात्मक अभियांत्रिकी परीक्षेची तयारी करत होता. त्याच्या कुटुंबाने कोचिंगवर अनेक वर्षे आणि बचत खर्च केली होती. परीक्षेच्या एक आठवडा आधी…
  • दशरथाचा शोक, रामाची स्थिरता – तंजावूरचे त्र्याहत्तर वर्षांचे गोपाल अय्यंगार यांनी पन्नास वर्षांच्या सहजीवनाची साथीदार गमावली, तेव्हा त्यांनी जेवताना बोलणे बंद केले. त्यांचा मुलगा व्यंकट याला ते तिच्या खुर्चीकडे टक लावून…
  • सीतेचे धैर्य आणि सौम्य निवड – वाराणसीची एकतीस वर्षांची अंजली शर्मा अनेक वर्षांच्या क्रौर्यानंतर एका हानिकारक विवाहातून बाहेर पडली. आता ती शारीरिकदृष्ट्या सुरक्षित होती, आई-वडिलांसोबत राहत होती, पण तिच्या शरीराला तसे वाटत…
  • मोहनचे अस्वस्थ मन – कोझिकोडमधील चाळीस वर्षांच्या दुकानदार मोहन पिल्लई यांना आपले मन माकडासारखे उड्या मारत असल्याचे जाणवले. ते भावासोबतचे जुने भांडण मनात घोळवायचे, व्यवसाय बुडण्याची भीती बाळगायचे, आणि सुटका…

श्लोक

  • भगवद्गीता 2.48 – योगात स्थिर राहून, आसक्ती सोडून, यश आणि अपयशात समान राहून कर्म कर. समत्वाला योग म्हणतात.
  • भगवद्गीता 2.62 – विषयांचे चिंतन केल्याने आसक्ती उत्पन्न होते. आसक्तीतून इच्छा; इच्छेतून क्रोध.

या विषयावर आणखी: मनःशांतीसाठी भगवद्गीता, योग आणि भारतीय ज्ञान

आणखी प्रश्न

myadvisorfriend@gmail.com · Contact · About · Privacy · Disclaimer