भगवद्गीता 2.48 शिकवते…?
पुस्तकातून – प्रकरण 24: मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
योग्य उत्तर
यश आणि अपयशात समत्वाने कर्म करा (हे संतुलन म्हणजे योग)
समत्व म्हणजे योग — गीता 2.48
संस्कृत पाठ:
योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय ।
सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ॥
उच्चार: yogasthah kuru karmani sangam tyaktva dhananjaya | siddhy-asiddhyoh samo bhutva samatvam yoga ucyate ||
अनुवाद: योगात स्थिर राहून, आसक्ती सोडून, यश आणि अपयशात समान राहून कर्म कर. समत्वाला योग म्हणतात.
दैनंदिन आरोग्यासाठी व्यावहारिक अर्थ: परिणामांच्या आधीन न होता संतुलित सहभाग. परिणामांबद्दलची चिंता आणि अपयशाची भीती कमी करते. अनिश्चिततेचा स्वीकार आणि मूल्यांवर आधारित कृतीशी सुसंगत. ही उदासीनता नाही; ती सहभागी पण ध्यासमुक्त कृती आहे.
संदर्भ — भगवद्गीता 2.48
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 24: मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- परीक्षा हॉलमधील अर्जुन – पुण्याचा एकोणीस वर्षांचा रोहन देशमुख एका स्पर्धात्मक अभियांत्रिकी परीक्षेची तयारी करत होता. त्याच्या कुटुंबाने कोचिंगवर अनेक वर्षे आणि बचत खर्च केली होती. परीक्षेच्या एक आठवडा आधी…
- दशरथाचा शोक, रामाची स्थिरता – तंजावूरचे त्र्याहत्तर वर्षांचे गोपाल अय्यंगार यांनी पन्नास वर्षांच्या सहजीवनाची साथीदार गमावली, तेव्हा त्यांनी जेवताना बोलणे बंद केले. त्यांचा मुलगा व्यंकट याला ते तिच्या खुर्चीकडे टक लावून…
- सीतेचे धैर्य आणि सौम्य निवड – वाराणसीची एकतीस वर्षांची अंजली शर्मा अनेक वर्षांच्या क्रौर्यानंतर एका हानिकारक विवाहातून बाहेर पडली. आता ती शारीरिकदृष्ट्या सुरक्षित होती, आई-वडिलांसोबत राहत होती, पण तिच्या शरीराला तसे वाटत…
- मोहनचे अस्वस्थ मन – कोझिकोडमधील चाळीस वर्षांच्या दुकानदार मोहन पिल्लई यांना आपले मन माकडासारखे उड्या मारत असल्याचे जाणवले. ते भावासोबतचे जुने भांडण मनात घोळवायचे, व्यवसाय बुडण्याची भीती बाळगायचे, आणि सुटका…
श्लोक
- भगवद्गीता 2.48 – योगात स्थिर राहून, आसक्ती सोडून, यश आणि अपयशात समान राहून कर्म कर. समत्वाला योग म्हणतात.
- भगवद्गीता 2.62 – विषयांचे चिंतन केल्याने आसक्ती उत्पन्न होते. आसक्तीतून इच्छा; इच्छेतून क्रोध.
या विषयावर आणखी: मनःशांतीसाठी भगवद्गीता, योग आणि भारतीय ज्ञान
आणखी प्रश्न
- गीतेतील "स्थितप्रज्ञ" ही संकल्पना यांचा संदर्भ देते…?
- हिंदू परंपरा मानसिक संतुलनावर यांद्वारे भर देतात…?
- भगवद्गीता 2.48 चा अर्थ काय?
- भगवद्गीता 2.62 चा अर्थ काय?
- भगवद्गीता 2.63 चा अर्थ काय?
- ईशावास्य उपनिषद 1 चा अर्थ काय?
- पतंजली योगसूत्र 1.2 चा अर्थ काय?
- पतंजली योगसूत्र 1.12 चा अर्थ काय? (प्रकरण 24)
- पतंजली योगसूत्र 2.4 चा अर्थ काय?
- पतंजली योगसूत्र 2.5 चा अर्थ काय?
- भगवद्गीता मनाबद्दल काय शिकवते