गीतेतील "स्थितप्रज्ञ" ही संकल्पना यांचा संदर्भ देते…?

पुस्तकातून – प्रकरण 24: मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा

योग्य उत्तर

स्थिर बुद्धी आणि संतुलित मनाची व्यक्ती

स्थिर बुद्धीची व्यक्ती (स्थितप्रज्ञ) — गीता अध्याय 2

कृष्ण स्थिर बुद्धीच्या व्यक्तीचे वर्णन करतो: संकटात न डळमळणारी; अति आसक्ती, भीती आणि रागापासून मुक्त; सुख आणि दुःखात संतुलित; कासव आपले अवयव आत ओढून घेते तशी इंद्रिये आवरून घेण्यास समर्थ.

मानसशास्त्रीयदृष्ट्या हा भावनिक बधिरतेचा नव्हे, तर भावनिक लवचीकपणा आणि आत्मसंयमाचा आदर्श आहे. भावनांचे गुलाम न होता भावना अनुभवा. सक्तीतून नव्हे, तर स्पष्टता आणि मूल्यांतून कृती करा. यातून प्रेरणा मिळू शकेल अशी उपचारात्मक उद्दिष्टे: भावनांचे नियमन, त्रास सहन करण्याची क्षमता, मूल्यांवर आधारित जीवन.

संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 24: मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा

खऱ्या आयुष्यातील कथा

परीक्षा हॉलमधील अर्जुन – पुण्याचा एकोणीस वर्षांचा रोहन देशमुख एका स्पर्धात्मक अभियांत्रिकी परीक्षेची तयारी करत होता. त्याच्या कुटुंबाने कोचिंगवर अनेक वर्षे आणि बचत खर्च केली होती. परीक्षेच्या एक आठवडा आधी…
दशरथाचा शोक, रामाची स्थिरता – तंजावूरचे त्र्याहत्तर वर्षांचे गोपाल अय्यंगार यांनी पन्नास वर्षांच्या सहजीवनाची साथीदार गमावली, तेव्हा त्यांनी जेवताना बोलणे बंद केले. त्यांचा मुलगा व्यंकट याला ते तिच्या खुर्चीकडे टक लावून…
सीतेचे धैर्य आणि सौम्य निवड – वाराणसीची एकतीस वर्षांची अंजली शर्मा अनेक वर्षांच्या क्रौर्यानंतर एका हानिकारक विवाहातून बाहेर पडली. आता ती शारीरिकदृष्ट्या सुरक्षित होती, आई-वडिलांसोबत राहत होती, पण तिच्या शरीराला तसे वाटत…
मोहनचे अस्वस्थ मन – कोझिकोडमधील चाळीस वर्षांच्या दुकानदार मोहन पिल्लई यांना आपले मन माकडासारखे उड्या मारत असल्याचे जाणवले. ते भावासोबतचे जुने भांडण मनात घोळवायचे, व्यवसाय बुडण्याची भीती बाळगायचे, आणि सुटका…

श्लोक

भगवद्गीता 2.48 – योगात स्थिर राहून, आसक्ती सोडून, यश आणि अपयशात समान राहून कर्म कर. समत्वाला योग म्हणतात.
भगवद्गीता 2.62 – विषयांचे चिंतन केल्याने आसक्ती उत्पन्न होते. आसक्तीतून इच्छा; इच्छेतून क्रोध.

या विषयावर आणखी: मनःशांतीसाठी भगवद्गीता, योग आणि भारतीय ज्ञान

गीतेतील "स्थितप्रज्ञ" ही संकल्पना यांचा संदर्भ देते…?

योग्य उत्तर

स्थिर बुद्धीची व्यक्ती (स्थितप्रज्ञ) — गीता अध्याय 2

खऱ्या आयुष्यातील कथा

श्लोक

आणखी प्रश्न