स्वास्थ्याचे तीन भाग – मानसिक आरोग्य म्हणजे काय?
पुस्तकातून – प्रकरण 1: मानसिक आरोग्य म्हणजे काय?
स्वास्थ्याचे तीन भाग
संशोधक अनेकदा स्वास्थ्याचे तीन परस्परजोडलेले भाग असल्याचे वर्णन करतात.
भावनिक स्वास्थ्य: तुम्हाला कसे वाटते. यात आनंद अनुभवण्याची, अस्वस्थ असताना स्वतःला शांत करण्याची आणि निराशेतून सावरण्याची क्षमता येते.
मानसिक स्वास्थ्य: तुम्ही कसा विचार करता आणि स्वतःकडे कसे पाहता. यात आत्मसन्मान, उद्देशाची भावना, वैयक्तिक विकास आणि आयुष्यावर आपले काही नियंत्रण आहे ही भावना येते.
सामाजिक स्वास्थ्य: तुम्ही इतरांशी कसे जोडले जाता. यात मैत्री, कौटुंबिक बंध, आपलेपणाची भावना आणि आधार देण्याची व घेण्याची क्षमता येते.
हे तीन भाग एकमेकांवर परिणाम करतात. एकटेपणा जाणवणारी व्यक्ती (सामाजिक) स्वतःबद्दल वाईट विचार करू लागू शकते (मानसिक) आणि बहुतेक दिवस उदास वाटू शकते (भावनिक). त्याचप्रमाणे, चालण्याच्या गटात सामील होण्यासारखी एक छोटी सुधारणा तिन्ही भाग एकाच वेळी उंचावू शकते.
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 1: मानसिक आरोग्य म्हणजे काय?
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- बारा नंबरची शांत खोली – मीरा सोळा वर्षांची होती आणि सुमारे दोन महिन्यांपूर्वीपर्यंत घरातली सर्वांत बोलकी व्यक्ती होती. गृहपाठ करताना ती गाणी म्हणायची, भावाशी क्रिकेटवरून वाद घालायची आणि रोज संध्याकाळी आजीला…
- लोक काय म्हणतील? – चौतीस वर्षांचा रोहन पुण्यात सेल्स मॅनेजर होता आणि महिनोन्महिने त्याला नीट झोप लागली नव्हती. तो रोज पहाटे चार वाजता धडधडत्या हृदयाने जागा व्हायचा, पत्नी पूजावर चिडायचा,…
- त्यांची आठवण, हळूहळू भरणारी जखम – श्रीमती अन्नम्मा जोसेफ सत्तर वर्षांच्या होत्या आणि मार्चमध्ये त्यांनी पंचेचाळीस वर्षांच्या सहजीवनाचा साथीदार गमावला होता. जूनपर्यंतही त्या बहुतेक संध्याकाळी रडत असत, आणि कधीकधी आठवण होण्याआधी चहासाठी…
- शेत नसलेली डोकेदुखी – अठ्ठेचाळीस वर्षांचा रमेश विदर्भातील एका गावात तीन एकर शेती करायचा. दोन पावसाळे वाया गेल्यानंतर आणि फेडता न येणाऱ्या कर्जानंतर तो डोकेदुखी, पोटात जळजळ आणि पाठदुखीची तक्रार…
श्लोक
- भगवद्गीता 2.38 – सुख आणि दुःख, लाभ आणि हानी, विजय आणि पराजय यांना समान मानून, तुझ्यासमोरील कामासाठी सज्ज हो; असे केल्याने तुला पाप लागणार नाही.
- सुश्रुत संहिता, सूत्रस्थान 15.41 – ज्याचे मूलभूत दोष आणि पाचकाग्नी संतुलित आहेत, ज्याच्या धातू आणि मलविसर्जनाच्या क्रिया नीट चालतात, आणि ज्याचा आत्मा, इंद्रिये आणि मन प्रसन्न व समाधानी आहेत, त्याला स्वस्थ…
या विषयावर आणखी: मानसिक आरोग्य म्हणजे काय? मन समजून घेण्याचे आणि मदत मिळवण्याचे सोपे मार्गदर्शन
आणखी प्रश्न
- धोक्याचे घटक आणि संरक्षक घटक – मानसिक आरोग्य म्हणजे काय?
- मन, दुःख आणि मदत यांवर भारतीय परंपरा – मानसिक आरोग्य म्हणजे काय?
- हे खरे आहे का: मानसिक आरोग्याच्या समस्या म्हणजे केवळ दुबळेपणा किंवा आळस
- हे खरे आहे का: फक्त “वेड्या” लोकांनाच मानसिक आरोग्याच्या समस्या असतात
- हे खरे आहे का: मानसिक आरोग्याची औषधे नेहमीच धोकादायक किंवा सवय लावणारी असतात
- हे खरे आहे का: समस्यांबद्दल बोलल्याने त्या आणखी वाढतात
- हे खरे आहे का: तुम्ही सहज “यातून बाहेर पडू” शकता
- हे खरे आहे का: फक्त प्रौढांनाच मानसिक आजार होतो
- हे खरे आहे का: मानसिक आजार दुर्मीळ आहे
- हे खरे आहे का: मानसिक आजार हा वैयक्तिक दुबळेपणा आहे
- मानसशास्त्रज्ञ, मानसोपचारतज्ज्ञ की समुपदेशक – फरक काय?
- मानसिक त्रासाची सुरुवातीची लक्षणे