आध्यात्मिक स्वास्थ्य – मन, शरीर आणि आत्म्याचा समन्वय
पुस्तकातून – प्रकरण 23: मन, शरीर आणि आत्म्याचा समन्वय
आध्यात्मिक स्वास्थ्य
धर्म: समजुती, साधना आणि समुदाय यांची संघटित व्यवस्था. अध्यात्म: अर्थ, उद्देश आणि एखाद्या महान गोष्टीशी नात्याचा वैयक्तिक शोध. दोन्ही एकमेकांत मिसळू शकतात. दोन्ही मानसिक आरोग्याला आधार देऊ शकतात.
पैलू
अर्थ आणि उद्देश: आयुष्याला अर्थ आहे ही भावना; उद्दिष्टे; योगदान; व्हिक्टर फ्रँकल यांची अर्थाची इच्छा.
मूल्ये: स्पष्ट वैयक्तिक मूल्ये; त्यांच्याशी सुसंगत जगणे; नैतिक चौकट.
नाते: स्वतःशी, इतरांशी, निसर्गाशी आणि अतींद्रियाशी (देव, विश्व, उच्च शक्ती, चेतना).
अतिक्रमण: सामान्य स्वापलीकडचे अनुभव; विस्मय, आश्चर्य, कृतज्ञता; शिखर अनुभव; ध्यान, प्रार्थना, निसर्ग.
आशा आणि श्रद्धा: सकारात्मक भविष्यावरील विश्वास; आयुष्याच्या प्रक्रियेवरील भरवसा; अडचणींच्या काळातील लवचीकपणा.
नमूद केलेल्या साधना
ध्यान आणि प्रार्थना; निसर्गात वेळ; सेवा आणि स्वयंसेवा; कृतज्ञता; चिंतन; विधी आणि समारंभ; पवित्र ग्रंथ किंवा ज्ञानपरंपरांचा अभ्यास; तीर्थयात्रा; उपवास किंवा इतर शिस्ती.
नमूद केलेले फायदे
काही अभ्यासांमध्ये नैराश्य आणि आत्महत्येचे कमी प्रमाण; आजार आणि ताणाला अधिक चांगले तोंड देणे; आयुष्याबद्दल अधिक समाधान; धार्मिक समुदायांमध्ये अधिक भक्कम सामाजिक आधार; अर्थ निराशेपासून संरक्षण देतो.
सावधगिरी
आध्यात्मिक पळवाट (स्पिरिच्युअल बायपासिंग): मानसिक काम टाळण्यासाठी अध्यात्माचा वापर.
धार्मिक आघात किंवा हानिकारक समजुती.
तज्ज्ञांच्या उपचारांना पूरक असावे, त्यांची जागा घेऊ नये.
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 23: मन, शरीर आणि आत्म्याचा समन्वय
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- कोणतेही कारण नसलेली डोकेदुखी – तिरुवनंतपुरममधील चव्वेचाळीस वर्षांचे बँक व्यवस्थापक प्रकाश नायर यांना महिनोन्महिने ताणामुळे डोकेदुखी, पोटात आवळल्यासारखे आणि खांदे दुखत होते. ते दोन डॉक्टरांकडे गेले होते आणि स्कॅनही केले होते.…
- सावित्रींचा सकाळचा सराव – अडुसष्ट वर्षांच्या सावित्री भट्ट वडोदरामध्ये शिक्षिकेच्या नोकरीतून निवृत्त झाल्या. निवृत्तीनंतर त्यांना अस्वस्थ वाटू लागले, रक्तदाबाची काळजी वाटू लागली, आणि त्या रोज रात्री तीनच्या सुमारास जाग्या होऊ…
- गोळ्या थांबवायला सांगणारे गुरू – म्हैसूरचे सदतीस वर्षांचे हरीश गौडा यांची नोकरी गेली आणि त्यांना निराश आणि थकल्यासारखे वाटू लागले, आणि कशातच आनंद वाटेनासा झाला. एक मित्र त्यांना एका आध्यात्मिक गटात…
श्लोक
- भगवद्गीता 2.50 – योग म्हणजे कर्मातील कौशल्य.
या विषयावर आणखी: मनःशांतीसाठी भगवद्गीता, योग आणि भारतीय ज्ञान
आणखी प्रश्न
- पैलू – मन, शरीर आणि आत्म्याचा समन्वय
- अर्थ आणि उद्देश शोधणे – मन, शरीर आणि आत्म्याचा समन्वय
- एकात्मिक उपचार – मन, शरीर आणि आत्म्याचा समन्वय
- दैनंदिन एकात्मतेच्या साधना – मन, शरीर आणि आत्म्याचा समन्वय
- संपूर्ण व्यक्ती – मन, शरीर आणि आत्म्याचा समन्वय
- समग्र मानसिक आरोग्य काळजी यांकडे लक्ष देते…?
- योग आणि ध्यानासारख्या साधना यांत मदत करू शकतात…?
- आयुष्यात अर्थ आणि उद्देश सापडल्याने यास हातभार लागतो…?
- आध्यात्मिक स्वास्थ्यात यांचा समावेश असू शकतो…?
- मन-शरीर साधनांमध्ये यांपैकी एक वगळता सर्वांचा समावेश होतो…?
- भगवद्गीता मनाबद्दल काय शिकवते