बायपोलर डिसऑर्डर अधिक सविस्तर – मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
पुस्तकातून – प्रकरण 11: मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
बायपोलर डिसऑर्डर अधिक सविस्तर
बायपोलर डिसऑर्डर साधारण 1 ते 2 टक्के लोकांना होतो. तो अनेकदा किशोरावस्थेच्या उत्तरार्धात किंवा विशीत सुरू होतो.
उन्मादाची लक्षणे
किमान एक आठवडा टिकणारी असामान्यपणे जास्त ऊर्जा, आनंदोन्माद किंवा चिडचिड
थकवा न जाणवता झोपेची गरज खूपच कमी होणे
धावणारे विचार आणि जलद, घाईघाईचे बोलणे
फुगलेला आत्मविश्वास किंवा भव्य कल्पना
लक्ष सहज विचलित होणे
धोकादायक वर्तन: अति खर्च, बेपर्वा वाहन चालवणे, असुरक्षित लैंगिक संबंध, आवेगी गुंतवणूक
गंभीर उन्मादात: भ्रम किंवा भास; अनेकदा रुग्णालयातील काळजीची गरज असते
प्रकार
बायपोलर I: किमान एक पूर्ण उन्मादाचा प्रसंग. सहसा नैराश्यही येते.
बायपोलर II: किमान एक सौम्य उन्मादाचा प्रसंग (सौम्य, रुग्णालयात दाखल होण्याची गरज नाही) आणि किमान एक तीव्र नैराश्याचा प्रसंग.
सायक्लोथायमिया: किमान दोन वर्षांपर्यंत मनःस्थितीतील सौम्य चढ-उतार.
योग्य निदान का महत्त्वाचे आहे
बायपोलर डिसऑर्डर असलेल्या अनेक लोकांचे आधी नैराश्य म्हणून निदान होते, कारण ते उदास काळात मदत मागतात. बायपोलर नैराश्यावर केवळ अँटिडिप्रेसंटने उपचार केल्याने कधी कधी उन्माद सुरू होऊ शकतो. म्हणून डॉक्टर भूतकाळातील उच्च मनःस्थितीचे काळ, कौटुंबिक इतिहास आणि झोप यांबद्दल विचारतात, आणि असामान्य ऊर्जेच्या कोणत्याही काळाबद्दल त्यांना सांगणे महत्त्वाचे आहे.
उपचार
बायपोलर डिसऑर्डर ही दीर्घकालीन स्थिती आहे, पण चांगल्या उपचारांनी बहुतेक लोक परिपूर्ण आयुष्य जगतात. उपचारांमध्ये मनःस्थिती स्थिर करणारी औषधे (जसे लिथियम, व्हॅल्प्रोएट किंवा काही अँटिसायकोटिक्स), आजाराबद्दल शिकणे, नियमित दिनचर्या, झोपेचे रक्षण, दारू आणि अमली पदार्थ टाळणे आणि थेरपी यांचा समावेश होतो. कमी झोपेची गरज यांसारखी सुरुवातीची धोक्याची लक्षणे ओळखल्याने आजार पुन्हा उद्भवणे टाळण्यास मदत होते.
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 11: मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- झोपेविना आठ दिवस – दिल्लीतील अठ्ठावीस वर्षांचा जाहिरात अधिकारी विक्रम आठवडाभर नीट झोपलेला नाही. त्याला स्वतः अतिशय बुद्धिमान असल्यासारखे वाटते. तो भराभर बोलतो, तीन कंपन्या सुरू करण्याच्या मोठ्या योजना आखतो,…
- शांताच्या मुलामधील आवाज – शांता ओडिशातील एका गावात राहते. तिचा बावीस वर्षांचा मुलगा मोहन शांत, मेहनती विद्यार्थी होता. गेल्या काही महिन्यांत तो संशयी झाला आहे, शेजारी आपल्याविरुद्ध कट रचत आहेत…
- पहाटे दोन वाजता झोई – तेवीस वर्षांची झोई ब्रिस्टलमध्ये राहते. तिची मैत्री तेजाने भडकते आणि मग कोसळते. तिची सर्वांत जवळची मैत्रीण उत्तर द्यायला जास्त वेळ लावते, तेव्हा आपल्याला सोडून दिले जात…
- हळूहळू घरी परतताना – एकतीस वर्षांचा संजय स्किझोफ्रेनियासाठी बंगळुरूमध्ये दोन महिने रुग्णालयात होता. आता तो आई-वडिलांसोबत घरी आहे. तो अधिक शांत आहे, पण संथ, अबोलही आहे आणि अनेकदा तासन्तास बसून…
श्लोक
- भगवद्गीता 5.18 – विद्वान नम्र व्यक्ती, गाय, हत्ती, कुत्रा आणि कुत्र्याचे मांस शिजवणारा — या सर्वांकडे ज्ञानी समदृष्टीने पाहतात.
या विषयावर आणखी: भावना, राग आणि मनःस्थितीतील चढ-उतार – आपल्या भावना समजून घ्या
आणखी प्रश्न
- उन्मादाची लक्षणे – मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
- प्रकार – मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
- योग्य निदान का महत्त्वाचे आहे – मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
- उपचार – मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती (प्रकरण 11)
- मनोविकृती अनुभवणाऱ्या व्यक्तीला कसा प्रतिसाद द्यावा – मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
- बॉर्डरलाइन पर्सनॅलिटी डिसऑर्डर (BPD) अधिक सविस्तर – मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
- परिणामकारक उपचार – मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
- व्यक्तिमत्त्व विकार असलेल्या व्यक्तीसोबत राहणे किंवा तिला आधार देणे – मनःस्थिती, मनोविकृती आणि व्यक्तिमत्त्वविषयक स्थिती
- बायपोलर डिसऑर्डरमध्ये यांचे प्रसंग असतात…?
- बायपोलर डिसऑर्डरमधील उन्मादाचे लक्षण कोणते?
- अतिविचार आणि काळजी कशी थांबवावी
- राग कसा आवरावा