रवीनंतर आपण वापरतो ते शब्द – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे
पुस्तकातून – प्रकरण 32: हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
रवीनंतर आपण वापरतो ते शब्द
सव्वीस वर्षांच्या रवीचा बंगळुरूमध्ये आत्महत्येने मृत्यू झाला. त्याचा मोठा भाऊ किरण नातेवाइकांनी भरलेल्या घरात आणि कुजबुजलेल्या प्रश्नांमध्ये एकटा पडला. एक काका म्हणाले, 'त्याने पाप केले,' आणि एका मावशीने विचारले की कुटुंबाने काय चूक केली. किरण फक्त एवढेच सांगू लागला की रवीचा मृत्यू 'अचानक आजाराने' झाला.
त्याला झोप लागेना. तो सुटलेले प्रत्येक लक्षण मनात घोळवत राहिला. काय बोलावे हे कळत नसल्यामुळे त्याने मित्रांचे फोन उचलणे बंद केले. अंत्यसंस्काराच्या वेळी एका चुलत बहिणीने, मीनाने, त्याच्याभोवती हात टाकला आणि शांतपणे म्हणाली, 'मला खूप वाईट वाटते. आपल्याला काहीही बोलण्याची गरज नाही.'
ही कथा काय स्पष्ट करते
ही कथा 'केली' ऐवजी 'आत्महत्येने मृत्यू झाला' यांसारख्या आदरयुक्त भाषेची ताकद, कलंक शोकात कसा भर घालतो, आणि आत्महत्येमुळे शोकग्रस्त झालेल्या लोकांना आधाराची आणि त्यांच्या स्वतःच्या सुरक्षिततेबद्दल हळुवार विचारपूस करण्याची गरज असते, हे दाखवते.
ते कसे ओळखावे
आत्महत्येने झालेल्या मृत्यूनंतर तीव्र शोक, अपराधीपणा, राग किंवा बधिरता.
कौटुंबिक गुप्तता, दोषारोप किंवा लाज.
'जर असे केले असते तर' अशा विचारांसह शेवटचे दिवस मनात घोळवणे.
माघार, निद्रानाश आणि कामकाजात अडचण.
शोकग्रस्तांमध्ये उदास मनःस्थिती किंवा आत्महत्येच्या विचारांचा वाढलेला धोका.
काय करावे
शोकग्रस्तांकडे जा आणि परिपूर्ण शब्दांची गरज न बाळगता तुम्हाला वाईट वाटते असे सांगा.
आदरयुक्त भाषा वापरा आणि दोषारोप किंवा विनोद हळुवारपणे दुरुस्त करा.
व्यावहारिक मदत देऊ करा: जेवण, बाहेरची कामे, सोबत.
त्यांना हवे तितका वेळ त्या व्यक्तीबद्दल बोलू द्या.
त्यांच्या मनात स्वतःचे आयुष्य संपवण्याचे विचार येत आहेत का हे थेट विचारा.
शोक असह्य वाटत असेल तेव्हा तज्ज्ञ किंवा समवयस्क शोक-आधाराला प्रोत्साहन द्या.
काय करावे आणि काय करू नये
| करा | करू नका |
|---|---|
| त्या व्यक्तीचे नाव घ्या. | 'आत्महत्या केली' असे म्हणू नका. |
| 'आत्महत्येने मृत्यू झाला' असे वापरा. | 'का' असे विचारू नका किंवा दोष लावू नका. |
| महिनोन्महिने संपर्कात राहा. | खोटी कहाणी सांगून कारण लपवू नका. |
| त्यांच्या सुरक्षिततेबद्दल विचारा. | त्यांना पुढे जायला सांगू नका. |
| व्यावहारिक मदत देऊ करा. | अंत्यसंस्कारानंतर गायब होऊ नका. |
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 32: हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- तो सहभागी न झालेली बैठक – नैरोबीतील चौतीस वर्षांचा लॉजिस्टिक्स पर्यवेक्षक डॅनियल चार महिन्यांपासून नैराश्यावर उपचार घेत होता आणि त्याची स्थिती सुधारत होती. त्याने कामावर कोणालाही सांगितले नव्हते. एका बैठकीत एका सहकाऱ्याने…
- बस थांब्यावर फराह काय म्हणाली – कराचीतील इम्रानची कॉलेजमधील मैत्रीण, बावीस वर्षांची फराह, आठवडोन्आठवडे अबोल होती. एका संध्याकाळी बस थांब्यावर ती सहज म्हणाली, 'माझ्याशिवाय तुम्ही सगळे ठीक राहाल.' मग तिने सांगितले की…
- बाहेरून कडी असलेली खोली – तीस वर्षांचा कोफी कुमासीबाहेरच्या एका गावात दहा वर्षांपासून स्किझोफ्रेनियासह जगत होता. त्याच्या शेवटच्या पुनरावृत्तीनंतर, शेजाऱ्यांच्या चर्चेने घाबरलेल्या त्याच्या कुटुंबाने त्याला बाहेरून कडी असलेल्या मागच्या खोलीत ठेवल…
- सॅमने घरी कोणालाच सांगितले नाही – सिडनीतील सतरा वर्षांच्या विद्यार्थी सॅमने दोन मित्रांना सांगितले होते की तो मुलगा आहे, तरीही घरी सगळे अजूनही वेगळेच नाव वापरायचे. जेवणाच्या वेळी त्याने आई-वडिलांसमोर हे उघड…
या विषयावर आणखी: मानसिक संकट आणि आत्महत्या प्रतिबंध – काय करावे
आणखी प्रश्न
- कलंक – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
- अधिकार – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
- कोणाला आणखी बाहेर ढकलले जाते – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
- आत्महत्या प्रतिबंध – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
- कुटुंब प्रत्यक्षात काय करू शकते – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
- कलंक समजून घेणे – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
- कलंक करत असलेली हानी – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
- कलंक कुठून येतो – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
- कलंकाला आव्हान कसे द्यावे – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध
- व्यक्ती म्हणून – हक्क, कलंक आणि आत्महत्या प्रतिबंध