हानी आणि कर्तव्याला रामाचा प्रतिसाद – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
पुस्तकातून – प्रकरण 24: मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
हानी आणि कर्तव्याला रामाचा प्रतिसाद
वडिलांच्या मृत्यूची बातमी कळताच राम धक्क्याने मूर्च्छित होतो, मग शुद्धीवर येतो; संयमाने अंत्यसंस्कार करतो; वैयक्तिक वेदना असूनही धर्माचे पालन करत राहतो.
विषय: तीव्र शोक प्रतिक्रिया आणि त्यानंतर विधिवत शोक; रचना म्हणून कर्तव्य — विधी दबवून टाकणाऱ्या भावनेला सामावून घेतात; लवचीकपणा — वेदना जाणवत असतानाही जबाबदाऱ्या पूर्ण करणे. राम भावनाशून्य नाही. तो शोकाला धर्म, विधी आणि सेवेद्वारे वाट करून देतो (अर्थ-केंद्रित तोंड देणे).
संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 24: मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
खऱ्या आयुष्यातील कथा
- परीक्षा हॉलमधील अर्जुन – पुण्याचा एकोणीस वर्षांचा रोहन देशमुख एका स्पर्धात्मक अभियांत्रिकी परीक्षेची तयारी करत होता. त्याच्या कुटुंबाने कोचिंगवर अनेक वर्षे आणि बचत खर्च केली होती. परीक्षेच्या एक आठवडा आधी…
- दशरथाचा शोक, रामाची स्थिरता – तंजावूरचे त्र्याहत्तर वर्षांचे गोपाल अय्यंगार यांनी पन्नास वर्षांच्या सहजीवनाची साथीदार गमावली, तेव्हा त्यांनी जेवताना बोलणे बंद केले. त्यांचा मुलगा व्यंकट याला ते तिच्या खुर्चीकडे टक लावून…
- सीतेचे धैर्य आणि सौम्य निवड – वाराणसीची एकतीस वर्षांची अंजली शर्मा अनेक वर्षांच्या क्रौर्यानंतर एका हानिकारक विवाहातून बाहेर पडली. आता ती शारीरिकदृष्ट्या सुरक्षित होती, आई-वडिलांसोबत राहत होती, पण तिच्या शरीराला तसे वाटत…
- मोहनचे अस्वस्थ मन – कोझिकोडमधील चाळीस वर्षांच्या दुकानदार मोहन पिल्लई यांना आपले मन माकडासारखे उड्या मारत असल्याचे जाणवले. ते भावासोबतचे जुने भांडण मनात घोळवायचे, व्यवसाय बुडण्याची भीती बाळगायचे, आणि सुटका…
श्लोक
- भगवद्गीता 2.48 – योगात स्थिर राहून, आसक्ती सोडून, यश आणि अपयशात समान राहून कर्म कर. समत्वाला योग म्हणतात.
- भगवद्गीता 2.62 – विषयांचे चिंतन केल्याने आसक्ती उत्पन्न होते. आसक्तीतून इच्छा; इच्छेतून क्रोध.
या विषयावर आणखी: मनःशांतीसाठी भगवद्गीता, योग आणि भारतीय ज्ञान
आणखी प्रश्न
- सीतेच्या परीक्षा आणि आघात – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- भरत, लक्ष्मण आणि कौटुंबिक व्यवस्था – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- उपनिषदे: आत्मज्ञान आणि भयमुक्ती – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- क्लेश 1 — अविद्या (अज्ञान) – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- क्लेश 2 — अस्मिता (अहंभाव) – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- क्लेश 3 — राग (आसक्ती / चिकटून राहणे) – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- क्लेश 4 — द्वेष (तिटकारा) – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- क्लेश 5 — अभिनिवेश (जीविताची आसक्ती / अंताची भीती) – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- भागवत पुराण आणि भक्तीचे मानसशास्त्र – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- भारतभरातील प्रादेशिक परंपरा – मनाविषयी गीता, रामायण आणि हिंदू परंपरा
- भगवद्गीता मनाबद्दल काय शिकवते