सिंपथेटिक मज्जासंस्था सक्रिय होते…?

पुस्तकातून – प्रकरण 7: ताण आणि शरीर

योग्य उत्तर

ताण किंवा धोक्याच्या वेळी (लढा-किंवा-पळा)

ताणाचा प्रतिसाद: लढा, पळा, गोठा

मेंदूला धोका किंवा मोठी मागणी जाणवते तेव्हा:

हायपोथॅलॅमस सिंपथेटिक मज्जासंस्था सक्रिय करतो.
अधिवृक्क ग्रंथी ॲड्रेनालिन आणि नॉरॲड्रेनालिन सोडतात.
हृदयाचे ठोके आणि श्वसन वाढते.
रक्तदाब वाढतो.
ऊर्जेसाठी रक्तशर्करा वाढते.
स्नायू ताणले जातात.
इंद्रिये अधिक तीक्ष्ण होतात.
पचन आणि तातडीची नसलेली कार्ये मंदावतात.

हा लढा-किंवा-पळा प्रतिसाद आहे. काही परिस्थितींमध्ये, विशेषतः सुटका अशक्य वाटते तेव्हा, शरीर गोठण्याच्या किंवा बंद पडण्याच्या अवस्थेने (बधिरता, विलगता, "अडकल्यासारखे" वाटणे) प्रतिसाद देऊ शकते.

ही यंत्रणा आपले शारीरिक धोक्यांपासून (उदाहरणार्थ, जंगली प्राणी) संरक्षण करण्यासाठी उत्क्रांत झाली. आधुनिक जीवनात ती अनेकदा मानसिक ताणकारकांसाठी (ईमेल, मुदती, वाद) सक्रिय होते, जे लढून किंवा पळून सुटू शकत नाहीत.

संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 7: ताण आणि शरीर

खऱ्या आयुष्यातील कथा

परीक्षेच्या मोसमातील गाठ – सतरा वर्षांची प्रिया जयपूरमध्ये राहते आणि तिची बोर्डाची परीक्षा दोन महिन्यांवर आली आहे. रोज संध्याकाळी रसायनशास्त्राचे पुस्तक उघडल्यावर तिचे हृदय धडधडू लागते आणि तळहात ओलसर होतात.…
रिकाम्या टाकीवर धावताना – चौतीस वर्षांचा राहुल पुण्यात एका सॉफ्टवेअर टीमचा व्यवस्थापक आहे. दोन वर्षांपासून तो प्रत्येक विनंतीला होकार देत आला आहे, रात्री दहापर्यंत काम करत आणि आठवड्याच्या शेवटी संदेशांना…
नवा देश, जड मन – मेई लिन तीन महिन्यांपूर्वी आपल्या पतीच्या नोकरीसाठी सिंगापूरहून मँचेस्टरला आली. ती आपल्या मैत्रिणी आणि शिक्षिकेचे काम मागे सोडून आली. सुरुवातीला तिने सांभाळून घेतले, पण मायदेशी आपल्या…
मीरा, वय 38 – मीरा दीर्घ तास काम करायची, वृद्ध आई-वडिलांची काळजी घ्यायची आणि घर सांभाळायची. तिला घाईत आणि तणावात असल्यासारखे वाटायचे. ती उशिरा झोपायची, जेवण टाळायची आणि अनेक कप…

श्लोक

भगवद्गीता 2.14 – जगाशी होणारे संपर्क थंडी आणि उष्णता, सुख आणि दुःख देतात. ते येतात आणि जातात; ते टिकणारे नाहीत. हे भारता, ते सहन कर.

या विषयावर आणखी: ताण – कारणे, लक्षणे आणि कामाचा व परीक्षेचा ताण कमी करण्याचे उपाय

सिंपथेटिक मज्जासंस्था सक्रिय होते…?

योग्य उत्तर

ताणाचा प्रतिसाद: लढा, पळा, गोठा

खऱ्या आयुष्यातील कथा

श्लोक

आणखी प्रश्न