आधी कोणाला भेटावे? – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे

पुस्तकातून – प्रकरण 2: मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन

आधी कोणाला भेटावे?

सव्वीस वर्षांच्या अनिताला गेल्या तीन महिन्यांपासून बंगळुरूला प्रवास करताना पॅनिक अटॅक येत होते. तिचे हृदय धडधडायचे, हातांना मुंग्या यायच्या आणि आपण बेशुद्ध पडू अशी तिची खात्री व्हायची. काय करावे यावरून तिच्या कुटुंबात वाद झाले. तिचे काका म्हणाले की तिला मानसोपचारतज्ज्ञाची गरज आहे, यामुळे ती घाबरली. तिची काकू म्हणाली की समुपदेशक पुरेसा आहे. एका चुलत भावाने सांगितले की फक्त क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्टच योग्य आहे. अटॅकपेक्षा निवड करण्याचीच अनिताला जास्त चिंता वाटू लागली.

तिची मैत्रीण झोयाने फॅमिली डॉक्टरपासून सुरुवात करण्याचे सुचवले. डॉ. राव यांनी तिचे हृदय, रक्तदाब आणि थायरॉइड तपासले, आणि त्यांना कोणतेही शारीरिक कारण आढळले नाही. त्यांनी वेगवेगळ्या मदतनिसांबद्दल साध्या शब्दांत समजावले. मानसोपचारतज्ज्ञ हा वैद्यकीय डॉक्टर असतो जो निदान करू शकतो आणि गरज असल्यास औषधे लिहून देऊ शकतो. क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट मूल्यमापन आणि संवाद-उपचारांत प्रशिक्षित असतो. समुपदेशक लोकांना ताण, नाती आणि आयुष्यातील बदलांमधून मार्ग काढण्यास मदत करतो. 'हे प्रतिस्पर्धी नाहीत,' ते म्हणाले. 'अनेकदा ते एक टीम म्हणून काम करतात.'

ही कथा काय स्पष्ट करते

मानसोपचारतज्ज्ञ, क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट आणि समुपदेशक यांच्यातील फरक आणि फॅमिली डॉक्टर प्रवेशद्वार म्हणून कसे काम करू शकतात हे ही कथा दाखवते. टीम म्हणून काम करण्याची पद्धत सामान्य आहे हेही ती दाखवते.

ते कसे ओळखावे

धडधडणारे हृदय, धाप लागणे किंवा चक्कर येणे यांसह तीव्र भीतीचे वारंवार येणारे प्रसंग.
आणखी एका अटॅकच्या भीतीने ठिकाणे किंवा परिस्थिती टाळणे.
योग्य तज्ज्ञ कोणता याबद्दल कुटुंबातील गोंधळ.
आठवडे किंवा महिने टिकणारी आणि काम किंवा प्रवासात अडथळा आणणारी लक्षणे.
शारीरिक कारणांची अद्याप तपासणी न झालेली.

काय करावे

शारीरिक कारणे वगळण्यासाठी फॅमिली डॉक्टरपासून सुरुवात करा.
तुमच्या समस्येसाठी कोणत्या प्रकारचा तज्ज्ञ योग्य आहे हे डॉक्टरांना समजावून सांगायला सांगा.
सुरुवात करण्यापूर्वी प्रशिक्षण, नोंदणी, अनुभव, शुल्क आणि रद्द केलेल्या भेटींबद्दल विचारा.
पहिले सत्र ठरवा आणि त्याला चाचणी समजा; जुळत नसल्यास तुम्ही मदतनीस बदलू शकता.
तुमच्या परवानगीने तज्ज्ञांमध्ये संबंधित माहिती सामायिक करा.
सत्रांच्या दरम्यान जे शिकलात त्याचा सराव करा.

काय करावे आणि काय करू नये

करा	करू नका
मदतनिसाचे प्रशिक्षण काय आहे ते विचारा.	कोणी सर्वांत मोठ्याने ओरडले म्हणूनच मदतनीस निवडू नका.
गोपनीयता कशी पाळली जाते ते विचारा.	मानसोपचारतज्ज्ञ म्हणजे 'वेडेपणा' असे गृहीत धरू नका.
एखाद्या पद्धतीला योग्य संधी द्या.	शारीरिक तपासणी टाळू नका.
प्रत्येक तज्ज्ञाला इतरांनी काय सल्ला दिला ते सांगा.	चर्चा न करता अचानक उपचार थांबवू नका.
मदत होत असल्यास विश्वासू व्यक्तीला सोबत आणा.	प्रश्न विचारायला संकोच करू नका.

संपूर्ण कथा वाचा

संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 2: मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन

खऱ्या आयुष्यातील कथा

एक दार बंद होते, एक खोली उघडते – डॅनियल बावन्न वर्षांचा होता, नैरोबीमध्ये प्रादेशिक व्यवस्थापक होता, तेव्हा त्याच्या कंपनीने कार्यालय बंद केले आणि तेवीस वर्षांनंतर त्याला काढून टाकण्यात आले. आठवडोन्आठवडे तो सर्वांना सांगत राहिला…
हमखास इलाजाची हमी देणारा माणूस – सुनीताचा वीस वर्षांचा मुलगा विकास याला कुजबुज ऐकू येऊ लागली होती आणि तो शेजाऱ्यांबद्दल संशय घेऊ लागला होता. त्याने अभ्यास बंद केला आणि तो रात्री जागा…
दुसरे मत आणि भीतीच्या छोट्या गोळ्या – तीस वर्षांचा क्वामे अक्रामध्ये राहायचा आणि दीर्घकाळ उदास मनःस्थिती, अपुरी झोप आणि भूक नसणे यांतून जात होता. त्याच्या फॅमिली डॉक्टरांनी त्याला एका मानसोपचारतज्ज्ञाकडे पाठवले, जिने चाळीस…
चुकीचे दार – घाबरलेल्या एका वडिलांची कल्पना करा. त्यांचा मुलगा सलग चार दिवस एक मिनिटही झोपलेला नाही. त्याचे मन धावत आहे, शरीर थकले आहे आणि कुटुंब हतबल झाले आहे.…

श्लोक

भगवद्गीता 14.5 – हे महाबाहो अर्जुना, प्रकृतीपासून उत्पन्न झालेले सत्त्व, रजस् आणि तमस् हे गुण शाश्वत आत्म्याला शरीरात बांधतात.
भगवद्गीता 4.34 – नम्रपणे जवळ जाऊन, प्रश्न विचारून आणि सेवा करून ते जाणून घे. जे पाहतात ते तुला शिकवतील.

या विषयावर आणखी: मानसिक आरोग्य म्हणजे काय? मन समजून घेण्याचे आणि मदत मिळवण्याचे सोपे मार्गदर्शन

आधी कोणाला भेटावे? – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे