Source: # ताण – कारणे, लक्षणे आणि कामाचा व परीक्षेचा ताण कमी करण्याचे उपाय ताण शरीरात कसा काम करतो, जास्त ताण आणि बर्नआउटची लक्षणे, आणि काम, घर व परीक्षेचा ताण कमी करण्याचे व्यावहारिक मार्ग. ## या विषयावरील प्रकरणे ### Chapter 7: ताण आणि शरीर धोक्याची घंटा, इंधन आणि बिल : शरीरही मनासारखाच हिशोब ठेवते. - [7.1 ताण म्हणजे काय?](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#what-is-stress/) - [7.2 ताणाचा प्रतिसाद: लढा, पळा, गोठा](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#the-stress-response-fight-flight-freeze/) - [7.3 HPA अक्ष आणि कॉर्टिसॉल](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#the-hpa-axis-and-cortisol/) - [7.4 दीर्घकालीन ताणाचे परिणाम](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#effects-of-chronic-stress/) - [7.5 ताणाचे प्रकार](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#types-of-stress/) - [7.6 चिन्हे आणि लक्षणे](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#signs-and-symptoms/) - [7.7 ताण आणि मानसिक विकार](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#stress-and-mental-disorders/) - [7.8 स्तरानुसार परिणाम](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#level-wise-impact/) - [7.9 ताण व्यवस्थापित करण्याचे आरोग्यदायी मार्ग](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#healthy-ways-to-manage-stress/) - [7.10 तोंड देण्याच्या हानिकारक पद्धती](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#unhealthy-coping/) - [7.11 ताणाची सामान्य कारणे](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#common-causes-of-stress/) - [7.12 बर्नआउट](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#burnout/) - [7.13 ताण विरुद्ध चिंता](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#stress-versus-anxiety/) - [7.14 ॲडजस्टमेंट डिसऑर्डर (समायोजन विकार)](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#adjustment-disorder/) - [7.15 ताणाबद्दल वेगळा विचार](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#thinking-differently-about-stress/) - [7.16 एक सोबती श्लोक](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/7#one-companion-verse-4/) ### Chapter 29: कामाचे ठिकाण आणि अभ्यासाचा ताण मुदती, परीक्षा, बर्नआउट, आणि शरीर असलेला कामाचा भार - [29.1 शैक्षणिक दबाव](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#academic-pressure/) - [29.2 टेबलावरचे शरीर](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#the-body-at-a-desk/) - [29.3 कामाच्या ठिकाणचे मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#workplace-mental-health-1/) - [29.4 घोषणा नसलेले काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#what-to-do-that-is-not-a-slogan/) - [29.5 कामाशी संबंधित सामान्य समस्या](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#common-work-related-problems/) - [29.6 तुम्ही व्यवस्थापक असाल तर](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#if-you-are-a-manager/) - [29.7 कामाच्या ठिकाणी मानसिक आरोग्याबद्दल बोलणे](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#talking-about-mental-health-at-work/) - [29.8 आजारानंतर कामावर परत येणे](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#returning-to-work-after-illness/) - [29.9 परीक्षेची चिंता](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#test-anxiety/) - [29.10 छळ आणि सायबर छळ](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#bullying-and-cyberbullying/) - [29.11 विद्यार्थ्यांना आधार देणे](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#supporting-students/) - [29.12 गॅप इयर, परदेशी शिक्षण आणि घर सोडणे](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#gap-years-study-abroad-and-leaving-home/) - [29.13 आयुष्यातील बदल](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#life-transitions/) - [29.14 एक छोटी कथा](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#a-short-story-4/) - [लक्षात ठेवण्याचे मुख्य मुद्दे](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/29#key-points-to-remember-4/) ## खऱ्या आयुष्यातील कथा (10) - [परीक्षेच्या मोसमातील गाठ](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-exam-season-knot-25/) – सतरा वर्षांची प्रिया जयपूरमध्ये राहते आणि तिची बोर्डाची परीक्षा दोन महिन्यांवर आली आहे. रोज संध्याकाळी रसायनशास्त्राचे पुस्तक उघडल्यावर तिचे हृदय धडधडू लागते आणि तळहात… - [रिकाम्या टाकीवर धावताना](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/running-on-empty-26/) – चौतीस वर्षांचा राहुल पुण्यात एका सॉफ्टवेअर टीमचा व्यवस्थापक आहे. दोन वर्षांपासून तो प्रत्येक विनंतीला होकार देत आला आहे, रात्री दहापर्यंत काम करत आणि आठवड्याच्या… - [नवा देश, जड मन](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/a-new-country-a-heavy-heart-27/) – मेई लिन तीन महिन्यांपूर्वी आपल्या पतीच्या नोकरीसाठी सिंगापूरहून मँचेस्टरला आली. ती आपल्या मैत्रिणी आणि शिक्षिकेचे काम मागे सोडून आली. सुरुवातीला तिने सांभाळून घेतले, पण… - [मीरा, वय 38](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/meera-age-38-162/) – मीरा दीर्घ तास काम करायची, वृद्ध आई-वडिलांची काळजी घ्यायची आणि घर सांभाळायची. तिला घाईत आणि तणावात असल्यासारखे वाटायचे. ती उशिरा झोपायची, जेवण टाळायची आणि… - [बोर्डाच्या परीक्षेपूर्वीची रात्र](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-night-before-the-board-exam-119/) – कोटामधील सोळा वर्षांचा ईशान महिनोन्महिने दिवसाला चौदा तास अभ्यास करत होता. त्याच्या कोचिंगच्या शुल्कासाठी आई-वडिलांनी एक जमिनीचा तुकडा विकला होता. बोर्डाच्या परीक्षेच्या एक महिना… - [कधीच न संपणारा इनबॉक्स](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-inbox-that-never-ends-120/) – चेन्नईतील एका कंपनीत टीम लीड असलेली छत्तीस वर्षांची अंजली प्रत्येक विनंती स्वीकारायची. ती उशिरापर्यंत काम करायची, पहाटे संदेशांना उत्तरे द्यायची आणि दोन वर्षे तिने… - [अपमान करणारा बॉस](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-boss-who-humiliated-121/) – मुंबईतील अठ्ठावीस वर्षांच्या कनिष्ठ विश्लेषक रवीवर त्याचा वरिष्ठ बैठकांमध्ये ओरडायचा, त्याच्या उच्चारांची थट्टा करायचा आणि त्याला ईमेल्समधून वगळायचा. हे पुन्हा पुन्हा घडायचे. रवीला रविवारची… - [ज्या दिवशी पत्र आले](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-day-the-letter-came-122/) – सीरियाहून आल्यानंतर पंचेचाळीस वर्षांचा हसन बर्मिंगहॅममधील एका फर्ममध्ये काम करत होता. एका पुनर्रचनेत त्याची नोकरी गेली. त्याला धक्का बसला, मग राग आला, मग लाज… - [सगळ्यांचे ओझे वाहणारी मुलगी](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-daughter-who-carried-everyone-123/) – नैरोबीतील बेचाळीस वर्षांची ग्रेस परिचारिका म्हणून रात्रपाळी करायची, दोन किशोरवयीन मुले सांभाळायची आणि डिमेन्शिया असलेल्या आपल्या आईची काळजी घ्यायची. ती तुकड्या-तुकड्यांत झोपायची, स्वतःच्या भेटी… - [तिसरा रविवार](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-third-sunday-181/) – नीलाची कंपनी याला व्यस्त हंगाम म्हणायची. हंगाम संपला नाही. ती ज्या एकमेव तासात चालायची, तो तास ती चुकवू लागली. रविवारची रात्र रविवारच्या परीक्षेसारखी वाटायची.… ## श्लोक (1) - [भगवद्गीता 2.14](https://psychologyforeveryone.in/shloka/bhagavad-gita-2-14-18/) – जगाशी होणारे संपर्क थंडी आणि उष्णता, सुख आणि दुःख देतात. ते येतात आणि जातात; ते टिकणारे नाहीत. हे भारता, ते सहन कर. ## आणखी विषय - [मानसिक आरोग्य म्हणजे काय? मन समजून घेण्याचे आणि मदत मिळवण्याचे सोपे मार्गदर्शन](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/mental-health-basics/) - [मनःस्थितीमागील मेंदू, संप्रेरके आणि शरीरातील रसायने](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/brain-and-body/) - [भावना, राग आणि मनःस्थितीतील चढ-उतार – आपल्या भावना समजून घ्या](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/emotions/) - [चिंता, पॅनिक अटॅक आणि भीती – लक्षणे, कारणे आणि काय मदत करते](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/anxiety/) - [नैराश्य आणि उदासी – लक्षणे, कारणे आणि बरे होण्याचा मार्ग](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/depression/) - [आघात, दुःख आणि वियोग – आपल्या गतीने बरे होणे](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/trauma-grief/) - [मुले, किशोर आणि पालक – घर आणि शाळेतील मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/children-parents/) - [झोपेच्या समस्या, आहार आणि दिनचर्या – निरोगी मनासाठी](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/sleep-food-routine/) - [समुपदेशन, थेरपी आणि मानसोपचाराची औषधे – सोपी माहिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/therapy-medicines/) - [मानसिक आजारात जवळच्यांना मदत – कुटुंब आणि नाती](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/family-relationships/) - [मानसिक संकट आणि आत्महत्या प्रतिबंध – काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/safety-crisis/) - [पाच इंद्रिये, पंचमहाभूते आणि मन](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/senses-elements/) - [मनःशांतीसाठी भगवद्गीता, योग आणि भारतीय ज्ञान](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/spiritual-wisdom/) - [दारू, तंबाखू, ड्रग्ज आणि जुगाराचे व्यसन – लक्षणे आणि सुटका](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/addiction/) - [फोनचे व्यसन, सोशल मीडिया आणि स्क्रीन टाइम – डिजिटल आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/digital-life/) - [निरोगी वृद्धत्व, विस्मरण आणि डिमेन्शिया – ज्येष्ठांची काळजी](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/later-life/) [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://psychologyforeveryone.in/contact/) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/) --- *Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)