कबीर, वय 28

कबीर अतिशय बुद्धिमान होता, पण त्याचे दैनंदिन जीवन गोंधळाचे वादळ होते. कामावर त्याचे टेबल अर्धवट प्रकल्पांखाली गाडले गेलेले असायचे. तो सतत महत्त्वाच्या मुदती चुकवायचा, त्याला काळजी नव्हती म्हणून नव्हे, तर अगदी शेवटच्या क्…

कबीर अतिशय बुद्धिमान होता, पण त्याचे दैनंदिन जीवन गोंधळाचे वादळ होते. कामावर त्याचे टेबल अर्धवट प्रकल्पांखाली गाडले गेलेले असायचे. तो सतत महत्त्वाच्या मुदती चुकवायचा, त्याला काळजी नव्हती म्हणून नव्हे, तर अगदी शेवटच्या क्षणापर्यंत त्याचा मेंदू काम सुरूच करू शकत नसे, जेव्हा निव्वळ घबराट अखेर मेंदूला एकाग्र होण्यास भाग पाडण्याइतके ॲड्रेनालिन पुरवत असे.

घरी तो एखाद्या नव्या छंदाचा ध्यास घ्यायचा — जसे फोटोग्राफीची सर्व महागडी उपकरणे विकत घेणे आणि रात्रभर जागून त्याबद्दल माहिती शोधणे — आणि आठवडाभराने त्यातला रस गमावून तो पूर्णपणे सोडून द्यायचा. त्याचे व्यवस्थापक आणि कुटुंब अतिशय वैतागले होते. ते त्याला सतत सांगायचे की त्याला फक्त "अधिक प्रयत्न करण्याची", रोजचे नियोजन पुस्तक विकत घेण्याची आणि इतके निष्काळजी न राहण्याची गरज आहे.

वर्षानुवर्षे ही रोजची टीका झेलल्यानंतर कबीर लाजेचे एक जड, अदृश्य ओझे वाहत होता. त्याला मनोमन वाटायचे की आपण फक्त मोठे व्हायला नकार देणारे एक आळशी, बिघडलेले प्रौढ आहोत.

स्वतःच्या अपेक्षांवर सतत अपयशी ठरण्याचा थकवा असह्य झाला, आणि तो एका क्लिनिकल मानसशास्त्रज्ञांकडे गेला, तेव्हा कलाटणी मिळाली. सखोल मूल्यांकनानंतर मानसशास्त्रज्ञांनी कबीरच्या आयुष्यभराच्या गोंधळाला एक वैद्यकीय नाव दिले: प्रौढांमधील ADHD.

डॉक्टरांनी एक आयुष्य बदलणारे सत्य समजावले: कबीर आळशी नव्हता, आणि त्याचे संघर्ष नैतिक अपयश नव्हते. त्याच्या मेंदूला फक्त पूर्णपणे वेगळ्या वापर-पुस्तिकेची गरज होती.

उपचार योजना अतिशय व्यावहारिक होती. त्याला फक्त "लक्ष केंद्रित कर" असे सांगण्याऐवजी मानसशास्त्रज्ञांनी कबीरला त्याच्या मनासाठी बाह्य आधाराची रचना उभारण्यास मदत केली. त्यांनी दृश्य अलार्म लावले, मोठ्या प्रकल्पांचे दहा-दहा मिनिटांच्या छोट्या पायऱ्यांमध्ये विभाजन केले, आणि रासायनिक ब्रेक पेडलसारखे काम करणारे एक सौम्य औषध सुरू केले, जे त्याच्या मज्जासंस्थेला लक्षाचे शारीरिकरीत्या नियमन करण्यास मदत करत होते.

मुख्य धडा

कबीरसाठी सर्वांत शक्तिशाली औषध अलार्म किंवा गोळ्या नव्हत्या — ते होते त्याच्या लाजेचे पूर्णपणे दूर होणे. आपले संघर्ष वाईट वृत्ती नसून शारीरिक, मज्जासंस्थेतील फरक आहेत हे समजल्यावर त्याने स्वतःचा तिरस्कार करणे थांबवले. आपल्या अनोख्या, वेगवान मेंदूशी सतत युद्ध करण्याऐवजी अखेर तो त्याच्या सोबत काम करायला शिकला.

झोप

कमी मात्रेतील गुंगी आणणारी अँटिडिप्रेसंट्स (ट्राझोडोन, मिर्टाझापिन). Z-ड्रग्स (झोल्पिडेम, झोपिक्लोन) — अल्पकालीन; अवलंबित्वाचा धोका. मेलाटोनिन — काही प्रकरणांत वैद्यकीय सल्ल्याने झोप-जागेचे नियमन. मूळ कारणांवर उपाय होत असताना झोपेची औषधे सहसा अल्पकालीन असावीत.

व्यसन

दारू: डायसल्फिराम, नाल्ट्रेक्सोन, ॲकॅम्प्रोसेट. ओपिऑइड: मेथाडोन, ब्युप्रेनॉर्फिन (पर्यायी उपचार), नाल्ट्रेक्सोन. समुपदेशन आणि सामाजिक आधारासह सर्वसमावेशक उपचारांचा भाग म्हणून वापरली जातात.

सर्व 35 प्रकरणे · खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा · मनासाठी 61 हिंदू श्लोक · सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका