चरक संहिता, निदान स्थान 7.5; प्रकार निदान 7.3 मध्ये

मन, बुद्धी, संज्ञा, ज्ञान, स्मृती, भक्ती (प्रवृत्ती), शील, चेष्टा आणि आचार यांच्या विभ्रमाला उन्माद जाण.

उन्मादं पुनर्मनोबुद्धिसञ्ज्ञाज्ञानस्मृतिभक्तिशीलचेष्टाचारविभ्रमं विद्यात् ॥

unmadam punar mano-buddhi-sanjna-jnana-smrti-bhakti-sila-cesta-acara-vibhramam vidyat ||

Know unmada as derangement of mind, intellect, consciousness, knowledge, memory, inclination, character, activity and conduct.

This is a whole-person description of severe mental illness, not a moral insult. It reads more like a medical description than a sermon. Five types are named: vata, pitta, kapha, sannipata, and agantu (external/trauma-like). Weak sattva plus rajas-tamas plus unwholesome diet and excess passion, anger, fear or grief are listed as risk.

सर्व 35 प्रकरणे · खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा · मनासाठी 61 हिंदू श्लोक · सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका