Psychology for Everyone

मालिकेचे मुख्य स्रोत

ही यादी सार्वजनिक साइट्स आणि डेटाबेस, तसेच प्रत्येक प्रकरणामागील मानक पुस्तके आणि अधिकृत पाने यांची नावे देते. दुवे ही सुरुवातीची ठिकाणे आहेत; ते बदलतात, आणि ते तज्ज्ञाची जागा घेत नाहीत.

अधिकृत आरोग्य पाने — प्रत्येक प्रकरण

  • WHO मानसिक आरोग्य: https://www.who.int/health-topics/mental-health

  • WHO नैराश्य माहितीपत्रक: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/depression

  • WHO आपत्कालीन परिस्थितीतील मानसिक आरोग्य: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-in-emergencies

  • नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ मेंटल हेल्थ (US): https://www.nimh.nih.gov

  • अमेरिकन सायकिॲट्रिक असोसिएशन — रुग्ण आणि कुटुंबे: https://www.psychiatry.org/patients-families

  • अमेरिकन सायकॉलॉजिकल असोसिएशन: https://www.apa.org

  • PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

  • Google Scholar: https://scholar.google.com

  • JSTOR: https://www.jstor.org

  • ScienceDirect: https://www.sciencedirect.com

  • PsycINFO (APA): https://www.apa.org/pubs/databases/psycinfo

  • Stanford Encyclopedia of Philosophy: https://plato.stanford.edu

मूलभूत पाठ्यपुस्तके (प्रकरणे 1–5, 12, 35)

  • Myers, D. & DeWall, C. N. — Psychology (परिचयात्मक पाठ्यपुस्तक, कोणतीही अलीकडील आवृत्ती).

  • Nolen-Hoeksema, S. — Abnormal Psychology (अलीकडील आवृत्ती).

  • American Psychiatric Association — DSM-5-TR (2022). निदानाची नियमावली; स्वतःची चाचणी नव्हे.

  • World Health Organization — ICD-11 (https://icd.who.int).

  • James, W. — The Principles of Psychology (1890), सार्वजनिक क्षेत्रातील अभिजात ग्रंथ.

प्रकरणे 1–2 — मानसिक आरोग्य म्हणजे काय; कोण काय करते

  • APA: https://www.apa.org/topics/psychotherapy

  • American Psychiatric Association — What is psychiatry?: https://www.psychiatry.org/patients-families/what-is-psychiatry

प्रकरणे 3–4, 19, 21 — मेंदू, रसायने, शरीरातील रसायनशास्त्र

  • LeDoux, J. — The Emotional Brain (1996).

  • Damasio, A. — Descartes' Error (1994).

  • Sapolsky, R. — Behave (2017).

  • NIH / NIMH मेंदूच्या मूलभूत गोष्टी: https://www.nimh.nih.gov/health/educational-resources

  • Endocrine Society रुग्णांसाठीची पाने: https://www.endocrine.org/patient-engagement

प्रकरणे 5–7 — भावना, इंद्रिये, ताण

  • Schachter, S. and Singer, J. E. — Cognitive, social, and physiological determinants of emotional state. Psychological Review 1962; 69(5): 379–399.

प्रकरणे 8–11, 18, 22 — चिंता, नैराश्य, आघात, गंभीर आजार, आपत्कालीन स्थिती

  • Beck, A. T. — Cognitive Therapy and the Emotional Disorders (1976).

  • Burns, D. — Feeling Good (1980) — सर्वसामान्यांसाठी CBT, गंभीर आजारासाठी स्वतंत्र उपचार नव्हे.

  • Linehan, M. — Cognitive-Behavioral Treatment of Borderline Personality Disorder (1993).

  • van der Kolk, B. — The Body Keeps the Score (2014).

  • Frankl, V. — Man's Search for Meaning (1946).

  • NIMH चिंता: https://www.nimh.nih.gov/health/topics/anxiety-disorders

  • NIMH नैराश्य: https://www.nimh.nih.gov/health/topics/depression

  • NIMH PTSD: https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd

  • NIMH स्किझोफ्रेनिया: https://www.nimh.nih.gov/health/topics/schizophrenia

  • NIMH बायपोलर: https://www.nimh.nih.gov/health/topics/bipolar-disorder

  • NICE मार्गदर्शक तत्त्वे (UK): https://www.nice.org.uk/guidance

प्रकरणे 13–16 — झोप, अन्न, हालचाल, दिनचर्या

  • Walker, M. — Why We Sleep (लोकप्रिय विज्ञान; अद्ययावत माहितीसाठी नंतरचे शोधनिबंध तपासा).

  • American Academy of Sleep Medicine: https://aasm.org

  • WHO शारीरिक हालचाल: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity

प्रकरणे 14–15, 17 — थेरपी, औषधे, कुटुंब

  • विशिष्ट विकारांसाठी NICE आणि APA यांची व्यावहारिक मार्गदर्शक तत्त्वे (त्या साइट्सवर नावाने शोधा).

  • NAMI कुटुंबांसाठीची संसाधने: https://www.nami.org

  • FDA औषधे (US): https://www.fda.gov/drugs

  • इंडियन सायकिॲट्रिक सोसायटी: https://indianpsychiatricsociety.org

प्रकरणे 20, 23–24 — महाभूते, एकात्मता, गीता, योग, आयुर्वेद

  • भगवद्गीता — श्लोक क्रमांकांसह कोणतीही प्रमाणित आवृत्ती (उदा. सार्वजनिक क्षेत्रातील भाषांतरे आणि सोबत एक विद्वत्तापूर्ण भाषांतर).

  • पतंजली योगसूत्रे — काळजीपूर्वक लिहिलेल्या भाष्यासह संस्कृत (व्यायामशाळेतील पोस्टर नव्हे).

  • Caraka Samhita online: https://www.carakasamhitaonline.com

  • Unmada Nidana: https://www.carakasamhitaonline.com/index.php?title=Unmada_Nidana

  • Unmada Cikitsa: https://www.carakasamhitaonline.com/index.php?title=Unmada_Chikitsa

  • वाग्भट — अष्टांग हृदय, सूत्रस्थान 1 (धी, धैर्य, आत्म-विज्ञान).

  • सार्वजनिक संस्कृत ग्रंथालये: GRETIL (https://gretil.sub.uni-goettingen.de), SARIT (https://sarit.indology.info) आणि Muktabodha (https://www.muktabodha.org).

प्रकरण 35 — विचारवंत आणि पद्धती

  • या पुस्तकात नमूद केलेल्या प्रत्येक विचारवंताचे मूळ ग्रंथ.

  • मूळ शोधनिबंधांसाठी APA PsycInfo आणि PubMed (Asch, Milgram, Bandura, Loftus, Beck).

नैतिकतेबद्दल टीप: लिटल अल्बर्ट, आज्ञापालन आणि तुरुंगाचे काही अभ्यास आजच्या मंडळांतून पास झाले नसते. पद्धत आणि झालेली हानी एकत्र वाचा.

भारतीय संदर्भसूची (संक्षिप्त)

  • पतंजलीची योगसूत्रे — 1.2, 1.5–1.6, 1.12–1.14, 1.33, 2.3–2.11, 2.29, 2.46.

  • भगवद्गीता — 2.14, 2.38, 2.47–2.48, 2.50, 2.56, 2.62–2.63, 4.34, 4.38, 5.18, 6.5, 6.16–6.17, 6.34–6.35, 7.4, 12.13, 14.5, 15.9, 17.8, 17.20, 18.66.

  • कठोपनिषद 1.3.3; ईशोपनिषद 1; तैत्तिरीय (पंचकोश).

  • चरक सूत्र 1.58, 11.54; निदान 7; चिकित्सा 9–10.

  • तुकाराम गाथा; तिरुक्कुरळ 1, 121 आणि 129; नरसिंह मेहता — वैष्णव जन तो; बसव वचन कायकवे कैलास; आंडाळ तिरुप्पावै 1.

या आवृत्तीची तपासणी आणि सुधारणा करण्यासाठी वापरलेले स्रोत

ही आवृत्ती ऑक्टोबर 2026 मध्ये AI टूल्सच्या मदतीने स्वरूपित केली गेली, व्यावसायिक शब्दरचना, व्याकरण आणि शुद्धलेखन तपासणीसह सुधारली गेली, आणि चित्रे तयार केली गेली. या कामात शरीररचनेची चित्रे, विभाग 4.4 मधील संप्रेरकांचा तक्ता, श्लोक, आणि प्रकरणांमधील विभागांचे स्थलांतर यांचा समावेश होता. खालील याद्या, तपासलेली तथ्ये ज्यांवर आधारित आहेत अशा मानक पुस्तकांची, शोधनिबंधांची आणि अधिकृत पानांची नावे देतात, जेणेकरून कोणताही वाचक त्यांची पडताळणी करू शकेल.

मेंदू, नसा आणि शरीराची रचना

  • Standring, S. (ed.) — Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice, 42nd edition. Elsevier, 2020.

  • Netter, F. H. — Atlas of Human Anatomy, 8th edition. Elsevier, 2022.

  • Betts, J. G. et al. — Anatomy and Physiology, 2nd edition. OpenStax, Rice University, 2022 (ऑनलाइन मोफत, CC BY परवाना). https://openstax.org/details/books/anatomy-and-physiology-2e

  • Kandel, E. R., Koester, J. D., Mack, S. H. and Siegelbaum, S. A. — Principles of Neural Science, 6th edition. McGraw Hill, 2021.

  • Bear, M. F., Connors, B. W. and Paradiso, M. A. — Neuroscience: Exploring the Brain, 4th edition. Wolters Kluwer, 2016.

  • Hall, J. E. and Hall, M. E. — Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 14th edition. Elsevier, 2021.

  • Gray, H. — Anatomy, Descriptive and Surgical. London, 1858 (सार्वजनिक क्षेत्र); आणि Vesalius, A. — De humani corporis fabrica, 1543. नवीन आकृत्यांची कोरीव शैली शरीररचनेच्या ॲटलसांच्या या परंपरेनुसार आहे.

मानसशास्त्र, ताण आणि ताण-प्रतिसाद (प्रकरणे 1–7)

  • Spielman, R. M. et al. — Psychology, 2nd edition. OpenStax, Rice University, 2020 (ऑनलाइन मोफत): https://openstax.org/details/books/psychology-2e

  • McEwen, B. S. — Protective and damaging effects of stress mediators. New England Journal of Medicine 1998; 338(3): 171–179.

  • Chrousos, G. P. — Stress and disorders of the stress system. Nature Reviews Endocrinology 2009; 5(7): 374–381.

  • Sapolsky, R. M. — Why Zebras Don’t Get Ulcers, 3rd edition. Henry Holt, 2004.

आतडे–मेंदू अक्ष आणि सेरोटोनिन

  • Furness, J. B. — The enteric nervous system and neurogastroenterology. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology 2012; 9(5): 286–294.

  • Cryan, J. F. et al. — The microbiota–gut–brain axis. Physiological Reviews 2019; 99(4): 1877–2013.

  • Yano, J. M. et al. — Indigenous bacteria from the gut microbiota regulate host serotonin biosynthesis. Cell 2015; 161(2): 264–276.

  • Gershon, M. D. — The Second Brain. HarperCollins, 1998.

संप्रेरके, अन्न आणि जीवनशैली

  • Melmed, S., Auchus, R. J., Goldfine, A. B., Koenig, R. J. and Rosen, C. J. (eds.) — Williams Textbook of Endocrinology, 14th edition. Elsevier, 2020.

  • Gardner, D. G. and Shoback, D. (eds.) — Greenspan’s Basic and Clinical Endocrinology, 10th edition. McGraw Hill, 2017.

  • Jonklaas, J. et al. — Guidelines for the treatment of hypothyroidism (American Thyroid Association). Thyroid 2014; 24(12): 1670–1751.

  • Zimmermann, M. B. and Boelaert, K. — Iodine deficiency and thyroid disorders. Lancet Diabetes & Endocrinology 2015; 3(4): 286–295.

  • Anderson, R. J. et al. — The prevalence of comorbid depression in adults with diabetes: a meta-analysis. Diabetes Care 2001; 24(6): 1069–1078.

  • Spiegel, K. et al. — Sleep curtailment in healthy young men is associated with decreased leptin levels, elevated ghrelin levels, and increased hunger and appetite. Annals of Internal Medicine 2004; 141(11): 846–850.

  • Auld, F. et al. — Evidence for the efficacy of melatonin in the treatment of primary adult sleep disorders. Sleep Medicine Reviews 2017; 34: 10–22.

  • Boyer, E. W. and Shannon, M. — The serotonin syndrome. New England Journal of Medicine 2005; 352(11): 1112–1120.

  • Boecker, H. et al. — The runner’s high: opioidergic mechanisms in the human brain. Cerebral Cortex 2008; 18(11): 2523–2531.

  • Gordon, C. M. et al. — Functional hypothalamic amenorrhea: an Endocrine Society clinical practice guideline. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 2017; 102(5): 1413–1439.

  • Bhasin, S. et al. — Testosterone therapy in men with hypogonadism: an Endocrine Society clinical practice guideline. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 2018; 103(5): 1715–1744.

  • Teede, H. J. et al. — Recommendations from the 2023 international evidence-based guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 2023; 108(10): 2447–2469.

  • Holick, M. F. — Vitamin D deficiency. New England Journal of Medicine 2007; 357(3): 266–281.

  • NHS (UK) health A–Z, अंडरॲक्टिव्ह आणि ओव्हरॲक्टिव्ह थायरॉइड, ॲडिसन्स डिसीज, कुशिंग्ज सिंड्रोम, रक्तातील कमी साखर, PCOS, रजोनिवृत्ती, प्रसूतिपश्चात नैराश्य आणि व्हिटॅमिन D यांवरील पाने: https://www.nhs.uk/conditions

  • MedlinePlus, US National Library of Medicine — संप्रेरके आणि प्रयोगशाळा चाचण्यांची पाने: https://medlineplus.gov

  • NIH Office of Dietary Supplements — व्हिटॅमिन D, आयोडीन, सेलेनियम, झिंक आणि व्हिटॅमिन B6 यांवरील माहितीपत्रके: https://ods.od.nih.gov

  • Endocrine Society — संप्रेरके आणि ग्रंथींवरील रुग्णांसाठीची पाने: https://www.endocrine.org/patient-engagement

श्लोक: तपासलेले ग्रंथ आणि भाषांतरे (सर्व श्लोक / VERSE चौकटी)

  • भगवद्गीता — Sargeant, W. (trans.), The Bhagavad Gita, 25th anniversary edition. State University of New York Press, 2009 (संस्कृत, शब्दशः अर्थ आणि भाषांतर).

  • भगवद्गीता — Radhakrishnan, S., The Bhagavadgita. George Allen & Unwin, 1948; आणि Edgerton, F., The Bhagavad Gita. Harvard University Press, 1944.

  • Gita Supersite, Indian Institute of Technology Kanpur — अनेक अभिजात भाष्ये आणि भाषांतरांसह संस्कृत पाठ: https://www.gitasupersite.iitk.ac.in

  • Bryant, E. F. — The Yoga Sutras of Patanjali. North Point Press, 2009.

  • Olivelle, P. — The Early Upanishads: Annotated Text and Translation. Oxford University Press, 1998.

  • Pope, G. U. — The Sacred Kurral of Tiruvalluva-Nayanar. W. H. Allen, 1886 (इंग्रजी भाषांतरासह तमिळ पाठ; सार्वजनिक क्षेत्र).

  • नरसिंह मेहता — वैष्णव जन तो (15 व्या शतकातील गुजराती भजन, भजनसंग्रहांत मोठ्या प्रमाणावर छापलेले).

  • चरक संहिता — Caraka Samhita Online, Charak Samhita Research, Training and Development Centre, Jamnagar: https://www.carakasamhitaonline.com

निदान आणि वर्गीकरण (संपूर्ण पुस्तकातील संज्ञा तपासण्यासाठी वापरलेले)

  • American Psychiatric Association — Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th edition, Text Revision (DSM-5-TR). APA Publishing, 2022.

  • World Health Organization — International Classification of Diseases, 11th revision (ICD-11): https://icd.who.int

  • National Institute for Health and Care Excellence (NICE), UK — नैराश्य, चिंता, सायकोसिस आणि इतर स्थितींसाठी क्लिनिकल मार्गदर्शक तत्त्वे: https://www.nice.org.uk/guidance

उद्धृत न करता शब्दरचनेला आकार दिलेला असू शकेल अशा वेबसाइट्स आणि संदर्भग्रंथ

हे मोठ्या प्रमाणावर वाचले जाणारे सर्वसाधारण स्रोत आहेत. यांपैकी काहींनी, लेखकाच्या आधीच्या मसुद्यांद्वारे किंवा AI च्या प्रशिक्षणाद्वारे, थेट उद्धृत किंवा संदर्भित न होता शब्दरचनेला आकार दिलेला असू शकतो. श्रेय गमावले जाऊ नये म्हणून त्यांची यादी दिली आहे.

  • सर्वसाधारण ज्ञानकोश: Wikipedia (https://en.wikipedia.org) आणि Wikisource (https://wikisource.org); Encyclopaedia Britannica (https://www.britannica.com).

  • रुग्णालये आणि क्लिनिकची रुग्णांसाठीची पाने: Mayo Clinic (https://www.mayoclinic.org); Cleveland Clinic (https://my.clevelandclinic.org); Johns Hopkins Medicine (https://www.hopkinsmedicine.org/health); Harvard Health Publishing (https://www.health.harvard.edu); MSD Manuals, consumer edition (https://www.msdmanuals.com).

  • वैद्यकीय संदर्भ: NCBI Bookshelf आणि StatPearls (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books); US Centers for Disease Control and Prevention (https://www.cdc.gov).

  • मानसिक आरोग्य संस्था: Royal College of Psychiatrists (https://www.rcpsych.ac.uk); Mind, UK (https://www.mind.org.uk); NAMI (https://www.nami.org); Verywell Mind (https://www.verywellmind.com); Healthline (https://www.healthline.com).

  • भारत: NIMHANS, बंगळुरू (https://nimhans.ac.in); टेली-मानस राष्ट्रीय मानसिक आरोग्य हेल्पलाइन, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय (https://telemanas.mohfw.gov.in); भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद (https://www.icmr.gov.in).

  • शरीररचना शिकण्याच्या साइट्स: Kenhub (https://www.kenhub.com); TeachMeAnatomy (https://teachmeanatomy.info); Radiopaedia (https://radiopaedia.org).

  • ग्रंथ आणि भाषांतरे: Sacred Texts archive (https://sacred-texts.com); Wisdom Library (https://www.wisdomlib.org); Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org); Internet Archive (https://archive.org); तमिळ ग्रंथांसाठी Project Madurai (https://www.projectmadurai.org); GRETIL संस्कृत ग्रंथ (http://gretil.sub.uni-goettingen.de); Vedabase (https://vedabase.io); Holy Bhagavad Gita (https://www.holy-bhagavad-gita.org).

या पुस्तकातील एखादे तथ्य या स्रोतांशी जुळत नसल्यास, किंवा ते बदलणारा एखादा नवीन स्रोत तुम्हाला आढळल्यास, कृपया myadvisorfriend@gmail.com वर लिहा, जेणेकरून पुढच्या आवृत्तीत दुरुस्ती करता येईल.

पुढील वाचन: विषयानुसार अधिक खोलवर

जगभरातील अनेक लोकांनी मन समजून घेण्यासाठी आणि त्याचे दुःख हलके करण्यासाठी आपले आयुष्य वेचले आहे. एखाद्या विषयात पुढे जाऊ इच्छिणाऱ्या वाचकासाठी हे छोटे पुस्तकांचे कपाट काही सर्वोत्तम पुस्तकांची नावे देते. बहुतेक पुस्तके सर्वसामान्य वाचकांसाठी लिहिलेली आहेत. ती तुमच्या स्वतःच्या तज्ज्ञाच्या सल्ल्यासोबत वाचा, त्याऐवजी नव्हे. काही लोकप्रिय पुस्तके विज्ञानाचे सरलीकरण करतात, आणि नवीन संशोधन पुढे गेलेले असू शकते.

मूलभूत तत्त्वे आणि मानसशास्त्राची कहाणी

  • विल्यम जेम्स (William James) — The Principles of Psychology (1890). आधुनिक मानसशास्त्राचा संस्थापक ग्रंथ, आजही वाचनीय.

  • सिग्मंड फ्रॉइड (Sigmund Freud) — The Interpretation of Dreams (1899). मनोविश्लेषणाची सुरुवात; सध्याचा उपचार म्हणून नव्हे, तर इतिहास म्हणून वाचा.

  • कार्ल जी. युंग (Carl G. Jung) आणि सहकारी — Man and His Symbols (1964). सर्वसामान्य वाचकांसाठी युंगच्या कल्पना.

  • आल्फ्रेड ॲडलर (Alfred Adler) — Understanding Human Nature (1927). आपलेपणा, धैर्य आणि न्यूनत्वाची भावना.

  • डॅनियल काहनेमन (Daniel Kahneman) — Thinking, Fast and Slow (2011). जलद आणि सावकाश विचार रोजच्या निर्णयक्षमतेला कसा आकार देतात.

  • स्टीव्हन पिंकर (Steven Pinker) — How the Mind Works (1997). उत्क्रांती आणि संगणनाच्या दृष्टीतून पाहिलेले मन.

मेंदू आणि शरीर

  • ऑलिव्हर सॅक्स (Oliver Sacks) — The Man Who Mistook His Wife for a Hat (1985). एका न्यूरोलॉजिस्टच्या दवाखान्यातील मानवी कहाण्या.

  • व्ही. एस. रामचंद्रन (V. S. Ramachandran) आणि सँड्रा ब्लेकस्ली (Sandra Blakeslee) — Phantoms in the Brain (1998). असामान्य उदाहरणे सामान्य मेंदूबद्दल काय शिकवतात.

  • नॉर्मन डॉइज (Norman Doidge) — The Brain That Changes Itself (2007). सर्वसामान्य वाचकांसाठी न्यूरोप्लॅस्टिसिटी.

  • एरिक आर. कँडेल (Eric R. Kandel) — In Search of Memory (2006). स्मृती कशी साठवली जाते याबद्दल एक नोबेल विजेता.

  • अँटोनियो दमासिओ (Antonio Damasio) — Descartes’ Error (1994). भावना हा चांगल्या तर्काचा भाग का आहे.

  • लिसा फेल्डमन बॅरेट (Lisa Feldman Barrett) — How Emotions Are Made (2017). भावनेचा एक आधुनिक सिद्धांत.

  • रॉबर्ट एम. सापोल्स्की (Robert M. Sapolsky) — Behave (2017). आपल्या सर्वोत्तम आणि सर्वांत वाईट वर्तनाचे जीवशास्त्र, सेकंदांपासून शतकांपर्यंत.

भावना आणि भावनिक बुद्धिमत्ता

  • डॅनियल गोलमन (Daniel Goleman) — Emotional Intelligence (1995).

  • पॉल एकमन (Paul Ekman) — Emotions Revealed (2003). चेहऱ्यांवरील आणि स्वतःमधील भावना ओळखणे.

  • मार्क ब्रॅकेट (Marc Brackett) — Permission to Feel (2019). घरी आणि शाळेत भावनिक कौशल्ये शिकवणे.

ताण आणि चिंता

  • जॉन कबात-झिन (Jon Kabat-Zinn) — Full Catastrophe Living (1990). सजगतेवर आधारित ताण-निवारण कार्यक्रम.

  • क्लेअर वीक्स (Claire Weekes) — Self Help for Your Nerves (1962). पॅनिक आणि मज्जातंतूंच्या लक्षणांसाठी एक अभिजात, प्रेमळ मार्गदर्शिका.

  • एडमंड जे. बॉर्न (Edmund J. Bourne) — The Anxiety and Phobia Workbook (1990; नंतरच्या आवृत्त्या). व्यावहारिक CBT व्यायाम.

  • रस हॅरिस (Russ Harris) — The Happiness Trap (2007). ॲक्सेप्टन्स अँड कमिटमेंट थेरपी (ACT) सोप्या भाषेत.

नैराश्य आणि मनःस्थिती

  • अँड्र्यू सॉलोमन (Andrew Solomon) — The Noonday Demon: An Atlas of Depression (2001).

  • के रेडफील्ड जेमिसन (Kay Redfield Jamison) — An Unquiet Mind (1995). एका मानसोपचारतज्ज्ञाचा स्वतःचा बायपोलर आजार.

  • मार्क विल्यम्स (Mark Williams), जॉन टीसडेल (John Teasdale), झिंडेल सेगल (Zindel Segal) आणि जॉन कबात-झिन (Jon Kabat-Zinn) — The Mindful Way Through Depression (2007).

  • डेव्हिड डी. बर्न्स (David D. Burns) — Feeling Good (1980). उदास मनःस्थितीसाठी स्व-मदत CBT.

  • मॅट हेग (Matt Haig) — Reasons to Stay Alive (2015). नैराश्यातून तरून गेल्याचे एक छोटे वैयक्तिक कथन.

आघात, शोक आणि हानी

  • ज्युडिथ लुईस हर्मन (Judith Lewis Herman) — Trauma and Recovery (1992).

  • बेसल व्हॅन डर कोल्क (Bessel van der Kolk) — The Body Keeps the Score (2014).

  • एलिझाबेथ क्युब्लर-रॉस (Elisabeth Kübler-Ross) — On Death and Dying (1969).

  • सी. एस. लुईस (C. S. Lewis) — A Grief Observed (1961).

  • व्हिक्टर ई. फ्रँकल (Viktor E. Frankl) — Man’s Search for Meaning (1946).

गंभीर मानसिक आजार

  • ई. फुलर टोरी (E. Fuller Torrey) — Surviving Schizophrenia: A Family Manual (1983; नंतरच्या आवृत्त्या).

  • एलिन आर. सॅक्स (Elyn R. Saks) — The Center Cannot Hold (2007). स्किझोफ्रेनियासोबतचे एका कायद्याच्या प्राध्यापिकेचे आयुष्य.

  • झेवियर अमाडोर (Xavier Amador) — I Am Not Sick, I Don’t Need Help! (2000). आजार न स्वीकारणाऱ्या व्यक्तीला मदत करणे.

थेरपी आणि बरे होणे

  • कार्ल आर. रॉजर्स (Carl R. Rogers) — On Becoming a Person (1961).

  • इर्विन डी. यालोम (Irvin D. Yalom) — The Gift of Therapy (2002).

  • ॲरन टी. बेक (Aaron T. Beck) — Cognitive Therapy and the Emotional Disorders (1976).

  • आल्बर्ट एलिस (Albert Ellis) आणि रॉबर्ट ए. हार्पर (Robert A. Harper) — A Guide to Rational Living (1961).

  • मार्शा एम. लिनेहन (Marsha M. Linehan) — DBT Skills Training Manual, 2nd edition (2015).

  • स्टीव्हन सी. हेस (Steven C. Hayes) — Get Out of Your Mind and Into Your Life (2005).

  • लोरी गॉटलीब (Lori Gottlieb) — Maybe You Should Talk to Someone (2019). दोन्ही खुर्च्यांवरून पाहिलेली थेरपी.

झोप, अन्न आणि हालचाल

  • मॅथ्यू वॉकर (Matthew Walker) — Why We Sleep (2017). त्यातील काही दाव्यांबद्दल नंतरचे संशोधन तपासा.

  • जॉन जे. रेटी (John J. Ratey) — Spark: The Revolutionary New Science of Exercise and the Brain (2008).

  • फेलिस जॅका (Felice Jacka) — Brain Changer (2019). पोषण मानसोपचार क्षेत्रातील एका आघाडीच्या संशोधिकेकडून अन्न आणि मानसिक आरोग्य.

  • केली मॅकगोनिगल (Kelly McGonigal) — The Joy of Movement (2019).

मुले, कुटुंबे आणि नाती

  • डॅनियल जे. सीगल (Daniel J. Siegel) आणि टीना पेन ब्रायसन (Tina Payne Bryson) — The Whole-Brain Child (2011).

  • ॲडेल फेबर (Adele Faber) आणि इलेन मॅझलिश (Elaine Mazlish) — How to Talk So Kids Will Listen and Listen So Kids Will Talk (1980).

  • एरिक एच. एरिक्सन (Erik H. Erikson) — Childhood and Society (1950). आयुष्याचे टप्पे.

  • जॉन बोल्बी (John Bowlby) — A Secure Base (1988). आसक्ती सिद्धांत.

  • जॉन एम. गॉटमन (John M. Gottman) आणि नॅन सिल्व्हर (Nan Silver) — The Seven Principles for Making Marriage Work (1999).

स्वास्थ्य, अर्थ आणि स्वतःप्रति करुणा

  • मार्टिन ई. पी. सेलिगमन (Martin E. P. Seligman) — Learned Optimism (1990) आणि Flourish (2011).

  • मिहाय चिक्सेंटमिहाय (Mihaly Csikszentmihalyi) — Flow (1990).

  • अब्राहम एच. मॅस्लो (Abraham H. Maslow) — Toward a Psychology of Being (1962).

  • ब्रेने ब्राउन (Brené Brown) — The Gifts of Imperfection (2010).

  • क्रिस्टिन नेफ (Kristin Neff) — Self-Compassion (2011).

व्यसन, न्यूरोडायव्हर्सिटी आणि डिजिटल जीवन

  • गाबोर माते (Gabor Maté) — In the Realm of Hungry Ghosts (2008).

  • ॲना लेम्बके (Anna Lembke) — Dopamine Nation (2021).

  • स्टीव्ह सिल्बरमन (Steve Silberman) — NeuroTribes (2015). ऑटिझमचा इतिहास.

  • टेंपल ग्रँडिन (Temple Grandin) — Thinking in Pictures (1995).

  • एडवर्ड एम. हॅलोवेल (Edward M. Hallowell) आणि जॉन जे. रेटी (John J. Ratey) — Driven to Distraction (1994). ADHD.

  • जोनाथन हाइट (Jonathan Haidt) — The Anxious Generation (2024). फोन, बालपण आणि मानसिक आरोग्य.

  • कॅल न्यूपोर्ट (Cal Newport) — Digital Minimalism (2019).

समाज, वृद्धत्व आणि काळजी

  • रॉबर्ट बी. चियाल्दिनी (Robert B. Cialdini) — Influence (1984).

  • इलियट ॲरॉन्सन (Elliot Aronson) — The Social Animal (1972).

  • फिलिप झिम्बार्डो (Philip Zimbardo) — The Lucifer Effect (2007).

  • अतुल गवांदे (Atul Gawande) — Being Mortal (2014).

  • नॅन्सी एल. मेस (Nancy L. Mace) आणि पीटर व्ही. रॅबिन्स (Peter V. Rabins) — The 36-Hour Day (1981; नंतरच्या आवृत्त्या). डिमेन्शिया असलेल्या व्यक्तीची काळजी घेणे.

मन आणि मानसिक आरोग्यावरील भारतीय दृष्टिकोन

  • विक्रम पटेल (Vikram Patel) आणि शार्लोट हॅनलन (Charlotte Hanlon) — Where There Is No Psychiatrist, 2nd edition (2018). भारतीय आणि इतर कमी संसाधनांच्या परिस्थिती लक्षात घेऊन लिहिलेली, सामुदायिक मानसिक आरोग्य सेवेसाठीची एक व्यावहारिक पुस्तिका.

  • सुधीर कक्कर (Sudhir Kakar) — The Inner World: A Psycho-analytic Study of Childhood and Society in India (1978).

  • स्वामी विवेकानंद — Raja Yoga (1896).

  • एकनाथ ईश्वरन (Eknath Easwaran) (trans.) — The Bhagavad Gita (1985).

  • बी. के. एस. अय्यंगार (B. K. S. Iyengar) — Light on Life (2005).

  • जे. कृष्णमूर्ती (J. Krishnamurti) — Freedom from the Known (1969).

मोफत अभ्यासक्रम आणि ऑनलाइन शिक्षण

  • लॉरी सँटोस (Laurie Santos), येल विद्यापीठ — The Science of Well-Being (Coursera, ऑडिटसाठी मोफत).

  • OpenStax — Psychology 2e आणि Anatomy and Physiology 2e, मोफत पाठ्यपुस्तके: https://openstax.org

  • WHO — Mental Health Gap Action Programme (mhGAP) Intervention Guide, मोफत: https://www.who.int/publications

मार्गदर्शक तत्त्वे आणि URL बदलतात. हे पान गेल्या वर्षीचा प्रोटोकॉल म्हणून नव्हे, तर कपाटावरचे लेबल म्हणून वापरा. एखादा दुवा बंद झाल्यास, संस्थेचे नाव आणि विषय एकत्र शोधा.

चिंतन

  1. या प्रकरणातील कोणते नाव तुम्ही आधीच वाचलेल्या एखाद्या प्रकरणाशेजारी बसते?

  2. जवळचे रुग्णालय कुठे आहे हे तुम्हाला माहीत आहे का?

  3. शब्दसूचीतील कोणता शब्द तुम्ही अजूनही दुसऱ्या एखाद्या शब्दाशी गल्लत करता?

सर्व 35 प्रकरणे · खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा · मनासाठी 61 हिंदू श्लोक · सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका