Source: <https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-is-how-the-five-senses-work-an-overview/>

# आढावा – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात

*पुस्तकातून – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात*

## आढावा

पाच इंद्रिये या अत्याधुनिक जैविक यंत्रणा आहेत, ज्या बाह्य उत्तेजनांचे मेंदू प्रक्रिया करू शकेल अशा मज्जा-संकेतांमध्ये रूपांतर करतात. प्रत्येक इंद्रियाला विशिष्ट माहितीवर प्रक्रिया करण्यासाठी समर्पित विशेष ग्राहक (रिसेप्टर्स), मज्जामार्ग आणि मेंदूतील भाग असतात.

**आकृती 19.1** *प्रत्येक इंद्रिय जगापासून मेंदूपर्यंत कसे प्रवास करते.*

प्रत्येक इंद्रिय जगातील एखाद्या गोष्टीचे मज्जा-संकेतांमध्ये रूपांतर करते, आणि मेंदू त्यांच्यापासून चित्र तयार करतो. दृष्टी: प्रकाश डोळ्यात शिरतो आणि संकेत मेंदूच्या मागच्या भागाकडे जातो. श्रवण: आवाज आतल्या कानापर्यंत पोहोचतो आणि मेंदूच्या बाजूकडे जातो. स्पर्श: त्वचेवरील दाब मेंदूच्या वरच्या भागाकडे जातो. चव आणि गंध: रसायने जीभ आणि नाकापर्यंत पोहोचतात, आणि गंध थेट मेंदूच्या भावना-केंद्राशी जोडला जातो. आपल्याला आपल्या शरीराची स्थिती, तोल आणि भुकेसारखे आंतरिक संकेतही जाणवतात.

[संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 19: पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/19/)

## खऱ्या आयुष्यातील कथा

- [जेवणाच्या टेबलावर येणे थांबवलेले आजोबा](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-grandfather-who-stopped-coming-to-the-table-77/) – एकाहत्तर वर्षांचे रघुनाथ कुलकर्णी नाशिकमधील कौटुंबिक जेवणातील सर्वांत मोठा आवाज असायचे. ते क्रिकेटवरून वाद घालायचे, नातवंडांना चिडवायचे आणि दर रविवारी तेच विनोद सांगायचे. सुमारे वर्षभरात ते…
- [हेलसिंकीतील अंधारे महिने](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-dark-months-in-helsinki-78/) – आइनो विर्तानेन तेवीस वर्षांची होती, जेव्हा ती आपल्या पदव्युत्तर शिक्षणासाठी चेन्नईहून हेलसिंकीला गेली. सप्टेंबर सुंदर होता. नोव्हेंबरपर्यंत सूर्य उशिरा उगवायचा आणि दुपारच्या मध्यापर्यंत मावळायचा, आणि ती…
- [मिहीर आणि टोचणारा शर्ट](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/mihir-and-the-scratchy-shirt-79/) – सात वर्षांचा मिहीर रोज सकाळी आपल्या शाळेच्या गणवेशावरून रडायचा. 'तो टोचतो! लेबल मला बोचत आहे!' अहमदाबादमधील त्याच्या आई-वडिलांना वाटले की तो शाळा चुकवण्यासाठी बहाणे करत आहे.…
- [लीला, वय 41](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/leela-age-41-175/) – स्वयंपाकघरातील एका भयानक आगीतून वाचल्यानंतर दोन वर्षांनी एकेचाळीस वर्षांच्या लीलाला जाणवले की तिच्या मज्जासंस्थेत काहीतरी विचित्र घडत आहे. भांडी घासण्याच्या साबणाच्या एका विशिष्ट ब्रँडचा वास आला…

## श्लोक

- [भगवद्गीता 15.9](https://psychologyforeveryone.in/shloka/bhagavad-gita-15-9-27/) – कान, डोळे, स्पर्श, चव आणि गंध यांचा, तसेच मनाचा आश्रय घेऊन व्यक्ती विषयांचा उपभोग घेते.

या विषयावर आणखी: [मनःस्थितीमागील मेंदू, संप्रेरके आणि शरीरातील रसायने](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/brain-and-body/)

## आणखी प्रश्न

- [दृष्टी – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-sight-vision-how-the-five-senses-work/)
- [ती कशी काम करते – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात (प्रकरण 19)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/how-it-works/)
- [मानसिक आरोग्याशी संबंध – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात (प्रकरण 19)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/mental-health-connection-sight-vision/)
- [श्रवण – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-hearing-auditory-how-the-five-senses-work/)
- [ती कशी काम करते – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात (प्रकरण 19)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/how-it-works-2/)
- [मानसिक आरोग्याशी संबंध – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात (प्रकरण 19)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/mental-health-connection-hearing-auditory/)
- [गंध – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-smell-olfactory-how-the-five-senses-work/)
- [ती कशी काम करते – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात (प्रकरण 19)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/how-it-works-3/)
- [मानसिक आरोग्याशी संबंध – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात (प्रकरण 19)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/mental-health-connection-smell-olfactory/)
- [चव – पाच इंद्रिये प्रत्यक्षात कशी काम करतात](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-taste-gustatory-how-the-five-senses-work/)

[myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://psychologyforeveryone.in/contact/) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)

---

*Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)
