Source: <https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-causes-depression/>

# कारणे आणि धोक्याचे घटक – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती

*पुस्तकातून – प्रकरण 9: नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती*

## कारणे आणि धोक्याचे घटक

नैराश्य अनेक परस्परक्रिया करणाऱ्या घटकांतून निर्माण होते. कोणतेही एक कारण सर्व प्रकरणे स्पष्ट करत नाही.

-

जैविक: कौटुंबिक इतिहास; मेंदूतील परिपथ आणि न्यूरोट्रान्समीटरमधील बदल (सेरोटोनिन, नॉरएपिनेफ्रिन, डोपामिन, ग्लुटामेट, GABA); संप्रेरके (थायरॉइड, प्रसूतीनंतरची, कॉर्टिसॉल); वैद्यकीय आजार (दीर्घकालीन वेदना, मधुमेह, हृदयरोग, मज्जासंस्थेचे आजार).

-

मानसिक: स्वतःवर अति टीका किंवा परिपूर्णतावाद; भूतकाळातील आघात किंवा अत्याचार; नकारात्मक विचारांचे नमुने आणि कमी आत्मसन्मान.

-

सामाजिक आणि पर्यावरणीय: हानी, नाती तुटणे; दीर्घकालीन ताण; एकटेपणा; भेदभाव, हिंसा, विस्थापन, गरिबी.

-

जीवनशैली: अपुरी झोप, व्यसन, शारीरिक निष्क्रियता, अनारोग्यदायी आहार नैराश्याला हातभार लावू शकतात किंवा ते वाढवू शकतात.

[संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 9: नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/9/)

## खऱ्या आयुष्यातील कथा

- [करडे आठवडे](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/grey-weeks-33/) – सोळा वर्षांची काव्या आपल्या खोलीत नाचायची आणि चेन्नईतील आपल्या चुलत बहिणीशी तासन्तास गप्पा मारायची. गेल्या दोन महिन्यांत तिने फोन उचलणे बंद केले, नृत्याचा वर्ग सोडला आणि…
- [अबोल शेतकरी](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-quiet-farmer-34/) – एक्कावन्न वर्षांचे रमेश नागपूरजवळ तीन एकर शेती करतात. दोन वाईट हंगाम आणि फेडता न येणाऱ्या कर्जानंतर ते अबोल आणि तापट झाले आहेत. ते आता चहाच्या टपरीवरील…
- [बाळ झाल्यानंतर](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/after-the-baby-35/) – फातिमाने सहा आठवड्यांपूर्वी दुबईत, कराचीतील आपल्या आईपासून दूर, एका निरोगी मुलीला जन्म दिला. सगळे म्हणतात की तिने आनंदी असायला हवे. त्याऐवजी ती दूध पाजताना रडते आणि…
- [आजोबांनी वाचणे सोडले](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/grandfather-stops-reading-36/) – त्र्याहत्तर वर्षांचे जोसेफ कोचीमध्ये आपल्या मुलाच्या कुटुंबासोबत राहतात. गेल्या वर्षी पत्नीचे निधन झाल्यापासून आणि गुडघ्यांमुळे रोजचे फिरणे बंद झाल्यापासून ते एकाच खुर्चीत बसून राहतात. पूर्वी ते…

या विषयावर आणखी: [नैराश्य आणि उदासी – लक्षणे, कारणे आणि बरे होण्याचा मार्ग](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/depression/)

## आणखी प्रश्न

- [विविध वयोगटांमधील नैराश्य – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/depression-across-age-groups-what-to-know-about-depression/)
- [नैराश्य आणि आत्महत्येचा धोका – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-depression-and-suicide-risk/)
- [निदान आणि मूल्यांकन – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-diagnosis-and-assessment-depression/)
- [उपचार – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/how-is-depression-treated/)
- [मानसोपचार – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/psychotherapy-in-the-treatment-of-depression/)
- [औषधे – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/medicines-in-the-treatment-of-depression/)
- [जीवनशैली आणि स्व-मदत — तज्ज्ञांच्या उपचारांना आधार देतात – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/lifestyle-and-self-help-support-professional-treatment-in-the-treatment-of-depre/)
- [गैरसमज – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/common-myths-about-depression/)
- [नैराश्यातील विचारांचे नमुने – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-the-thinking-patterns-of-depression/)
- [तुम्ही स्वतःसाठी काय करू शकता – नैराश्य आणि उदास मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-you-can-do-for-yourself/)
- [हे दुःख आहे की नैराश्य? कोणती लक्षणे पाहावीत](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/sadness-or-depression/)
- [मन उदास असताना मी स्वतःसाठी काय करू शकतो/शकते?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-to-do-when-feeling-low/)

[myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://psychologyforeveryone.in/contact/) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)

---

*Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)
