Source: <https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-emotional-regulation-skills-emotions-thoughts-and-moods/>

# भावनांचे नियमन करण्याची कौशल्ये – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती

*पुस्तकातून – प्रकरण 5: भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती*

## भावनांचे नियमन करण्याची कौशल्ये

#### भावना ओळखा आणि त्यांना नाव द्या

-

तुम्हाला काय वाटत आहे हे ओळखण्याचा सराव करा.

-

विशिष्ट भावनादर्शक शब्द वापरा (फक्त "चांगले" किंवा "वाईट" नव्हे).

-

भावनांशी संबंधित शारीरिक संवेदनांकडे लक्ष द्या.

#### भावनांना दोष न देता स्वीकारा

-

सर्व भावना वैध आहेत, अस्वस्थ करणाऱ्याही.

-

भावना संदेशवाहक आहेत, शत्रू नव्हेत.

-

एखादी भावना जाणवल्याबद्दल स्वतःला दोष देणे टाळा.

#### तोंड देण्याच्या आरोग्यदायी पद्धती वापरा

-

खोल श्वसन आणि विश्रांती.

-

व्यायाम आणि हालचाल.

-

आधार देणाऱ्या लोकांशी बोलणे.

-

सर्जनशील अभिव्यक्ती (लेखन, कला, संगीत).

-

सजगता आणि ध्यान.

#### सजगता आणि ग्राउंडिंगचा सराव करा

-

वर्तमान क्षणावर लक्ष केंद्रित करा.

-

5-4-3-2-1 ग्राउंडिंग तंत्र: तुम्ही पाहत असलेल्या 5 गोष्टी, स्पर्शाने जाणवणाऱ्या 4, ऐकू येणाऱ्या 3, वास येणाऱ्या 2, चव लागणारी 1.

-

दबून न जाता भावनांचे निरीक्षण करा.

#### गरज असेल तेव्हा आधार घ्या

-

विश्वासू मित्र किंवा कुटुंबीयांशी बोला.

-

तज्ज्ञांच्या मदतीचा विचार करा.

-

आधार गटांमध्ये सामील व्हा.

-

तुम्हाला सर्व काही एकट्याने हाताळावे लागत नाही.

[संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 5: भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/5/)

## खऱ्या आयुष्यातील कथा

- [रागावलेली नाही, फक्त थकलेली](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/not-angry-just-tired-17/) – तेहतीस वर्षांची सना हैदराबादमध्ये अकाउंटंट म्हणून काम करायची. जवळजवळ आठवडाभर ती जिला 'एक मूड' म्हणायची त्यात होती. ती रिक्षाचालकावर चिडली, सहकाऱ्यांकडे डोळे फिरवले आणि सगळे आपल्या…
- [मी नेहमीच अपयशी ठरतो](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/i-always-fail-18/) – चाळीस वर्षांचा विक्रम चेन्नईत इंजिनिअर होता आणि त्याने नुकतेच एका क्लायंटसमोर सादरीकरण केले होते. त्यातील बहुतेक भाग चांगला झाला, पण एका स्लाइडमध्ये चूक होती आणि एका…
- [घरातील प्रेशर कुकर](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-pressure-cooker-at-home-19/) – पंचावन्न वर्षांचे श्री. देशमुख नागपुरात बँकेत कारकून होते आणि त्यांच्या तापट स्वभावासाठी ओळखले जायचे. एका संध्याकाळी त्यांचा मुलगा आदित्य उशिरा घरी आला. श्री. देशमुख ओरडले, दार…
- [पहाटे तीनच्या काळज्या](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/three-oclock-worries-20/) – अठ्ठावीस वर्षांची एलेना माद्रिदमध्ये राहणारी ग्राफिक डिझायनर होती. बहुतेक रात्री ती पहाटे तीन वाजता जागी व्हायची आणि तिचे मन धावू लागायचे: मी योग्य फाइल पाठवली का?…

## श्लोक

- [भगवद्गीता 2.62–2.63](https://psychologyforeveryone.in/shloka/bhagavad-gita-2-62-2-63-16/) – विषयांचे चिंतन केल्याने आसक्ती निर्माण होते; आसक्तीतून इच्छा; इच्छेतून क्रोध. क्रोधातून मोह; मोहातून स्मृतिभ्रंश; स्मृतिभ्रंशातून बुद्धीचा नाश; बुद्धीचा नाश झाल्याने माणूस पतन पावतो.

या विषयावर आणखी: [भावना, राग आणि मनःस्थितीतील चढ-उतार – आपल्या भावना समजून घ्या](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/emotions/)

## आणखी प्रश्न

- [तोंड देण्याच्या आरोग्यदायी विरुद्ध हानिकारक पद्धती – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-is-the-difference-between-healthy-and-unhealthy-coping/)
- [भावनिक जाणीव: पहिले पाऊल – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-emotional-awareness-step-one-emotions-thoughts-and-moods/)
- [आपला भावनांचा शब्दसंग्रह वाढवा – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/build-your-emotion-vocabulary-emotional-awareness-step-one/)
- [ABC प्रारूप: विचार भावनांना आकार कसा देतात – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/the-abc-model-how-thoughts-shape-feelings-explained-simply/)
- [विचारांची नोंद (थॉट रेकॉर्ड) – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-the-thought-record-emotions-thoughts-and-moods/)
- [सजगता (माइंडफुलनेस) – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-mindfulness-emotions-thoughts-and-moods/)
- [साधे सराव – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/simple-practices-mindfulness/)
- [स्व-करुणा – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-self-compassion-emotions-thoughts-and-moods/)
- [कृतज्ञता, अर्थ आणि सामर्थ्ये – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-gratitude-meaning-and-strengths-emotions-thoughts-and-moods/)
- [राग हाताळणे – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-managing-anger-emotions-thoughts-and-moods/)
- [अतिविचार आणि काळजी कशी थांबवावी](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/how-to-stop-overthinking/)
- [राग कसा आवरावा](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/how-to-control-anger/)

[myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://psychologyforeveryone.in/contact/) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)

---

*Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)
