Source: <https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-sofia-and-the-glow-of-the-screen/>

# सोफिया आणि स्क्रीनची चमक – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे

*पुस्तकातून – प्रकरण 12: मुले, किशोर आणि प्रौढांचे मानसिक आरोग्य*

## सोफिया आणि स्क्रीनची चमक

पंधरा वर्षांची सोफिया जोहान्सबर्गमध्ये राहते. ती आनंदी मुलगी होती, पण नव्या शाळेत गेल्यापासून ती तासन्तास ऑनलाइन राहून परिपूर्ण आयुष्य असल्यासारख्या दिसणाऱ्या मुलींशी स्वतःची तुलना करते. तिने जेवण टाळायला आणि आई-वडिलांवर चिडायला सुरुवात केली आहे. तिच्या मैत्रिणी म्हणतात की ती दुरावली आहे.

एका रात्री तिच्या आईला दाराआडून तिचे रडणे ऐकू येते. सोफिया म्हणते, "सगळे माझ्यापेक्षा चांगले आहेत. मी भयानक दिसते." ती त्रासाच्या एका क्षणी हातावर केलेल्या काही जखमा दाखवते. तिची आई घाबरते पण शांत राहते आणि तिला जवळ घेते. "मला दाखवल्याबद्दल धन्यवाद," ती म्हणते. "माझे तुझ्यावर प्रेम आहे, आणि आपण मदत घेऊ."

## ही कथा काय स्पष्ट करते

ही कथा ओळख आणि समवयस्कांचा दबाव, सोशल मीडियाचे परिणाम, स्वतःला इजा करण्याची धोक्याची लक्षणे आणि आधार देणारे दृष्टिकोन यांसह किशोरवयीनांचे मानसिक आरोग्य दाखवते.

## ते कसे ओळखावे

-

कुटुंब आणि मित्रांपासून दूर राहणे, मनःस्थिती, झोप आणि खाण्यात बदल.

-

सततची तुलना आणि शरीराबद्दल किंवा स्वतःच्या मूल्याबद्दल कठोर बोलणे.

-

लपवलेल्या खुणा किंवा निरुपयोगी वाटण्याबद्दल बोलणे यांसारखी स्वतःला इजा करण्याची लक्षणे.

-

प्रत्यक्ष आयुष्यातील उपक्रम कमी होत असताना ऑनलाइन वेळ वाढणे.

-

दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त टिकणारे बदल, किंवा स्वतःला केलेली कोणतीही इजा, यांकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

## काय करावे

1.

स्वतःला केलेली इजा लक्षात आल्यास शांत राहा आणि काळजीपूर्वक प्रतिसाद द्या.

2.

तुमच्यावर विश्वास ठेवल्याबद्दल तिचे आभार माना आणि तुम्ही मदत कराल असे सांगा.

3.

वैद्यकीय आणि समुपदेशनाच्या आधाराची तत्परतेने व्यवस्था करा.

4.

शिक्षा म्हणून नव्हे, तर एकत्र मिळून स्क्रीनच्या मर्यादांवर एकमत करा.

5.

कौटुंबिक जेवण आणि झोपेच्या वेळा स्थिर ठेवा.

6.

ती धोक्यात असल्यास किंवा आयुष्य संपवण्याबद्दल बोलत असल्यास तिच्यासोबत राहा आणि स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकाशी संपर्क साधा किंवा जवळच्या रुग्णालयात जा.

## काय करावे आणि काय करू नये

**करा** | **करू नका** |

आधी ऐका. | ओरडू नका किंवा लाजवू नका. |
तिच्या खाजगीपणाचा आदर करा, पण धोक्याबद्दलच्या गुप्ततेचा नाही. | तिची सगळी उपकरणे अचानक काढून घेऊ नका. |
एकत्र निवांत वेळ घालवा. | 'तू फक्त लक्ष वेधून घेत आहेस' असे म्हणू नका. |
प्रत्यक्ष जगातील उपक्रमांना प्रोत्साहन द्या. | तिच्या वजनावर किंवा दिसण्यावर टिप्पणी करू नका. |
स्क्रीनच्या निरोगी सवयींचा आदर्श घालून द्या. | स्वतःला इजा करण्याच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका. |

[संपूर्ण कथा वाचा](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/sofia-and-the-glow-of-the-screen-49/)

[संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 12: मुले, किशोर आणि प्रौढांचे मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/12/)

## खऱ्या आयुष्यातील कथा

- [स्थिर बसू न शकणारा मुलगा](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-boy-who-could-not-sit-still-48/) – नऊ वर्षांचा आर्यन अहमदाबादमधील एका गजबजलेल्या शाळेत शिकतो. तो आपल्या जागेवर बसू शकत नाही, गृहपाठ विसरतो, उत्तरे मध्येच बोलून टाकतो आणि आपल्या वस्तू हरवतो. त्याच्या शिक्षिका…
- [नेहाने होकार देणे थांबवले](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/neha-stops-saying-yes-50/) – अडतीस वर्षांची नेहा बंगळुरूमध्ये प्रोजेक्ट मॅनेजर आणि दोन मुलांची आई आहे. तिचा दिवस पहाटे पाचला सुरू होतो आणि मध्यरात्री संपतो: ऑफिसचे कॉल्स, शाळेचे डबे, सासू-सासऱ्यांच्या गरजा,…
- [श्री. अय्यर घरचा रस्ता विसरतात](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/mr-iyer-forgets-the-way-home-51/) – चेन्नईतील अठ्ठ्याहत्तर वर्षांचे निवृत्त शिक्षक श्री. अय्यर चाळीस वर्षे रोज सकाळी त्याच वाटेने मंदिरात जायचे. गेल्या महिन्यात ते रस्ता चुकले आणि एका अनोळखी व्यक्तीने त्यांना घरी…
- [छोटी झारा वाट पाहायला शिकते](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/little-zara-learns-to-wait-52/) – तीन वर्षांची झारा नैरोबीमध्ये आपल्या आईसोबत, वांजिरूसोबत राहते, जी एका महिन्यापूर्वी पुन्हा कामावर रुजू झाली. झारा पूर्वी हसरी होती, पण आता तिला सोडताना ती किंचाळते, अन्न…

या विषयावर आणखी: [मुले, किशोर आणि पालक – घर आणि शाळेतील मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/children-parents/)

## आणखी प्रश्न

- [नेहाने होकार देणे थांबवले – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-neha-stops-saying-yes/)
- [श्री. अय्यर घरचा रस्ता विसरतात – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-mr-iyer-forgets-the-way-home/)
- [छोटी झारा वाट पाहायला शिकते – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-little-zara-learns-to-wait/)
- [“रमेश, वय 68” या कथेतून आपण काय शिकू शकतो?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-ramesh-age-68/)
- [आयुष्यभरातील मानसिक आरोग्य – मुले, किशोर आणि प्रौढांचे मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-mental-health-across-the-lifespan/)
- [मुलांचे मानसिक आरोग्य (साधारण 12 वर्षांपर्यंत) – मुले, किशोर आणि प्रौढांचे मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/child-mental-health-roughly-up-to-age-12-explained-simply/)
- [मानसिक आरोग्याच्या सामान्य समस्या – मुले, किशोर आणि प्रौढांचे मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/common-mental-health-issues-child-mental-health-roughly-up-to-age-12/)
- [कुटुंब आणि शाळेची भूमिका – मुले, किशोर आणि प्रौढांचे मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/role-of-family-and-school-child-mental-health-roughly-up-to-age-12/)
- [किशोरवयीनांचे मानसिक आरोग्य (साधारण 13–19 वर्षे) – मुले, किशोर आणि प्रौढांचे मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/adolescent-mental-health-roughly-ages-13-19-explained-simply/)
- [विकासात्मक संदर्भ – मुले, किशोर आणि प्रौढांचे मानसिक आरोग्य](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/developmental-context-adolescent-mental-health-roughly-ages-13-19/)
- [बेबी ब्लूज की प्रसूतीनंतरचे नैराश्य?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/baby-blues-or-postpartum-depression/)

[myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://psychologyforeveryone.in/contact/) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)

---

*Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)
