Source: <https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/psychologist-psychiatrist-or-counsellor/>

# मानसशास्त्रज्ञ, मानसोपचारतज्ज्ञ की समुपदेशक – फरक काय?

*पुस्तकातून – प्रकरण 2: मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन*

## “थेरपिस्ट” आणि “समुपदेशक” यांत काय फरक आहे?

हे देशावर अवलंबून असते. काही ठिकाणी “समुपदेशक” हा शब्द अल्पकालीन, समस्या-केंद्रित मदतीसाठी आणि “थेरपिस्ट” हा सखोल कामासाठी वापरला जातो; इतर ठिकाणी दोन्हींचा अर्थ एकच असतो. पदवीची काळजी न करता हे प्रश्न विचारणे हा सर्वोत्तम मार्ग आहे:

1.

तुमचे प्रशिक्षण आणि पात्रता काय आहे?

2.

तुम्ही एखाद्या व्यावसायिक संस्थेकडे नोंदणीकृत किंवा परवानाधारक आहात का?

3.

तुम्ही सहसा कोणत्या प्रकारच्या समस्यांवर काम करता?

4.

तुम्ही कोणत्या प्रकारची थेरपी वापरता, आणि तिला सहसा किती वेळ लागतो?

5.

तुमचे शुल्क किती आहे, आणि भेट रद्द करण्याची पद्धत काय आहे?

चांगला तज्ज्ञ यांची उत्तरे मोकळेपणाने देईल.

## मानसिक आरोग्य तज्ज्ञांचे प्रकार

यात सहभागी तज्ज्ञ असे आहेत:

**आकृती 2.1** *कोण कशात मदत करते.*

**तज्ज्ञ** | **नेहमीचे प्रशिक्षण** | **नेहमीची साधने** |

मानसोपचारतज्ज्ञ | वैद्यकीय पदवी + मानसोपचारशास्त्र | निदान, औषधे, काही थेरपी, मानसिक आजारासारखे दिसणारे शारीरिक आजार |
क्लिनिकल मानसशास्त्रज्ञ | क्लिनिकल मानसशास्त्रात पदव्युत्तर पदवी किंवा डॉक्टरेट | चाचण्या आणि मानसोपचार; सहसा औषधे लिहून देत नाहीत |
समुपदेशक / मानसोपचारक | प्रत्येक देशातील परवान्यानुसार बदलते | त्रास आणि बदलासाठी नियोजित संवाद |
मानसोपचार सामाजिक कार्यकर्ता | समाजकार्य + मानसिक आरोग्य | कुटुंब, लाभ, समुदाय, थेरपी |
प्राथमिक आरोग्य / फॅमिली डॉक्टर | सामान्य वैद्यकशास्त्र | पहिली चाळणी, थायरॉइड, झोप, संदर्भ पाठवणे |
शाळा किंवा कामाच्या ठिकाणचा समुपदेशक | शिक्षण किंवा संस्थात्मक प्रशिक्षण | लवकर आधार आणि संदर्भ पाठवणे |

[संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 2: मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/2/)

## खऱ्या आयुष्यातील कथा

- [आधी कोणाला भेटावे?](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/who-should-we-see-first-5/) – सव्वीस वर्षांच्या अनिताला गेल्या तीन महिन्यांपासून बंगळुरूला प्रवास करताना पॅनिक अटॅक येत होते. तिचे हृदय धडधडायचे, हातांना मुंग्या यायच्या आणि आपण बेशुद्ध पडू अशी तिची खात्री…
- [एक दार बंद होते, एक खोली उघडते](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/a-door-closes-a-room-opens-6/) – डॅनियल बावन्न वर्षांचा होता, नैरोबीमध्ये प्रादेशिक व्यवस्थापक होता, तेव्हा त्याच्या कंपनीने कार्यालय बंद केले आणि तेवीस वर्षांनंतर त्याला काढून टाकण्यात आले. आठवडोन्आठवडे तो सर्वांना सांगत राहिला…
- [हमखास इलाजाची हमी देणारा माणूस](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-man-with-the-guaranteed-cure-7/) – सुनीताचा वीस वर्षांचा मुलगा विकास याला कुजबुज ऐकू येऊ लागली होती आणि तो शेजाऱ्यांबद्दल संशय घेऊ लागला होता. त्याने अभ्यास बंद केला आणि तो रात्री जागा…
- [दुसरे मत आणि भीतीच्या छोट्या गोळ्या](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/second-opinions-and-small-pills-of-fear-8/) – तीस वर्षांचा क्वामे अक्रामध्ये राहायचा आणि दीर्घकाळ उदास मनःस्थिती, अपुरी झोप आणि भूक नसणे यांतून जात होता. त्याच्या फॅमिली डॉक्टरांनी त्याला एका मानसोपचारतज्ज्ञाकडे पाठवले, जिने चाळीस…

## श्लोक

- [भगवद्गीता 14.5](https://psychologyforeveryone.in/shloka/bhagavad-gita-14-5-11/) – हे महाबाहो अर्जुना, प्रकृतीपासून उत्पन्न झालेले सत्त्व, रजस् आणि तमस् हे गुण शाश्वत आत्म्याला शरीरात बांधतात.
- [भगवद्गीता 4.34](https://psychologyforeveryone.in/shloka/bhagavad-gita-4-34-12/) – नम्रपणे जवळ जाऊन, प्रश्न विचारून आणि सेवा करून ते जाणून घे. जे पाहतात ते तुला शिकवतील.

या विषयावर आणखी: [मानसिक आरोग्य म्हणजे काय? मन समजून घेण्याचे आणि मदत मिळवण्याचे सोपे मार्गदर्शन](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/mental-health-basics/)

## आणखी प्रश्न

- [मानसशास्त्र – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-psychology-psychology-psychiatry-and-counselling/)
- [घरात व्याख्या महत्त्वाची का ठरते – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/why-the-definition-matters-in-a-house/)
- [मानसोपचारशास्त्र – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-psychiatry-psychology-psychiatry-and-counselling/)
- [अधिक सखोल – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन (प्रकरण 2)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/in-more-depth-psychiatry/)
- [समुपदेशन – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-counselling-psychology-psychiatry-and-counselling/)
- [सुरक्षित जागा म्हणजे रणनीती नव्हे – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/a-safe-space-is-not-a-strategy-counselling/)
- [समुपदेशन आणि थेरपीचे प्रकार – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-are-the-types-of-psychology-psychiatry-and-counselling/)
- [काय पाहावे – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-to-look-for/)
- [मदत केव्हा घ्यावी – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/when-to-seek-help-2/)
- [अधिक सखोल – मानसशास्त्र, मानसोपचारशास्त्र आणि समुपदेशन (प्रकरण 2)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/in-more-depth-when-to-seek-help/)
- [मानसिक त्रासाची सुरुवातीची लक्षणे](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/early-warning-signs/)

[myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://psychologyforeveryone.in/contact/) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)

---

*Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)
