Source: <https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/parasympathetic-nervous-system-rest-and-digest-the-nervous-system/>

# पॅरासिंपथेटिक मज्जासंस्था (विश्रांती आणि पचन) – मानवी मेंदू आणि मज्जासंस्था

*पुस्तकातून – प्रकरण 3: मानवी मेंदू आणि मज्जासंस्था*

## पॅरासिंपथेटिक मज्जासंस्था (विश्रांती आणि पचन)

-

विश्रांतीच्या वेळी सक्रिय होते.

-

हृदयाचे ठोके मंदावते.

-

पचनाला चालना देते.

-

बरे होण्यास आणि पुनर्प्राप्तीस मदत करते.

-

ऊर्जा राखून ठेवते.

या दोन शाखा दिव्याच्या बटणासारख्या नव्हे, तर तराजूसारख्या काम करतात. हायपोथॅलॅमस मज्जा आणि संप्रेरक नियंत्रणाच्या सीमेवर असतो आणि पिट्युटरीला उर्वरित अंतःस्रावी व्यवस्थेकडे — HPA ताण अक्ष आणि कॉर्टिसॉलसह — निर्देशित करतो.

दवाखान्यातील टीप. चिंता अनेकदा अशी वाटते की सिंपथेटिक व्यवस्था खाली बसायलाच तयार नाही. नैराश्य आणि थकवा अनेकदा असे वाटतात की व्यवस्था उभीच राहायला तयार नाही.

[संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 3: मानवी मेंदू आणि मज्जासंस्था](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/3/)

## खऱ्या आयुष्यातील कथा

- [बंद न होणारी धोक्याची घंटा](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-alarm-that-would-not-switch-off-9/) – प्रिया सतरा वर्षांची होती आणि जयपूरमध्ये बोर्डाच्या परीक्षेची तयारी करत होती. जेव्हा जेव्हा ती भौतिकशास्त्राचा पेपर उघडायची, तेव्हा तिचे हृदय धडधडायचे, तळहात थंड आणि ओले व्हायचे,…
- [बाइकवरून पडल्यानंतर](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/after-the-bike-fall-10/) – बावीस वर्षांचा अर्जुन हैदराबादमधील एका कॉल सेंटरमध्ये मोटारसायकलवरून जायचा. एका पावसाळी रात्री त्याची गाडी घसरली आणि त्याच्या डोक्याला मार लागला. त्याने हेल्मेट घातले नव्हते. तो काही…
- [सत्तराव्या वर्षी चित्रकला शिकताना](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/learning-to-paint-at-seventy-11/) – एकाहत्तर वर्षांचे हरिदास कोलकात्यात रेल्वेतून निवृत्त झाले आणि त्यांना दिवस विचित्रपणे रिकामे वाटू लागले. चष्मा कुठे ठेवला ते ते विसरू लागले आणि आपले मन ढासळत आहे…
- [मध्यरात्रीचे स्क्रोलिंग आणि वाढणारा मेंदू](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/midnight-scrolling-and-the-growing-brain-12/) – पंधरा वर्षांची क्लोई मँचेस्टरमध्ये राहायची आणि शाळेत ती तिच्या हजरजबाबीपणासाठी ओळखली जायची. अलीकडे ती वर्गात डुलक्या घेत होती आणि नंतर पश्चात्ताप होईल अशा गोष्टी बोलत होती.…

## श्लोक

- [कठोपनिषद 1.3.3–4](https://psychologyforeveryone.in/shloka/katha-upanishad-1-3-3-4-14/) – आत्म्याला रथी, शरीराला रथ, बुद्धीला सारथी आणि मनाला लगाम जाण.

या विषयावर आणखी: [मनःस्थितीमागील मेंदू, संप्रेरके आणि शरीरातील रसायने](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/brain-and-body/)

## आणखी प्रश्न

- [मेंदूची लवचीकता – मानवी मेंदू आणि मज्जासंस्था](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-brain-plasticity-the-brain-and-nervous-system/)
- [संदेशवाहक – मानवी मेंदू आणि मज्जासंस्था](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-messengers-the-brain-and-nervous-system/)
- [आपल्या मेंदूची काळजी घेणे – मानवी मेंदू आणि मज्जासंस्था](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-taking-care-of-your-brain-the-brain-and-nervous-system/)
- [नियोजन, निर्णय घेणे आणि आत्मसंयम यांसाठी मेंदूचा कोणता भाग मुख्यतः जबाबदार आहे?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/which-brain-region-is-mainly-responsible-for-planning-decision-making-and-self-c/)
- [लिंबिक सिस्टिम प्रामुख्याने यात सहभागी असते…?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-is-true-the-limbic-system-is-primarily-involved-in/)
- ["लढा-किंवा-पळा" प्रतिसाद मज्जासंस्थेच्या कोणत्या भागाद्वारे नियंत्रित होतो?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/the-fight-or-flight-response-is-controlled-by-which-part-of-the-nervous-system/)
- [ऑक्सिपिटल लोब प्रामुख्याने यासाठी जबाबदार आहे…?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-is-true-the-occipital-lobe-is-primarily-responsible-for/)
- [ब्रेनस्टेम नियंत्रित करतो…?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-is-true-the-brainstem-controls/)
- [कठोपनिषद 1.3.3–4 चा अर्थ काय? (प्रकरण 3)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/meaning-katha-upanishad-1-3-3-4/)
- [बंद न होणारी धोक्याची घंटा – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-the-alarm-that-would-not-switch-off/)

[myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://psychologyforeveryone.in/contact/) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)

---

*Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)
