Source: # अमृतबिंदु उपनिषद, श्लोक 2 चा अर्थ काय? *पुस्तकातून – प्रकरण 1: मानसिक आरोग्य म्हणजे काय?* ## अमृतबिंदु उपनिषद, श्लोक 2 (कृष्ण-यजुर्वेदातील लघु उपनिषद) मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः । बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम् ॥ *mana eva manusyanam karanam bandha-moksayoh | bandhaya visayasaktam muktyai nirvisayam smrtam ||* ## अर्थ मनुष्यांच्या बंधनाचे आणि मुक्तीचे कारण मनच आहे. विषयांमध्ये आसक्त असलेले मन बांधते; विषयांपासून मुक्त असलेले मन मुक्ती मानले जाते. ## रोजच्या जीवनासाठी हा श्लोक खोल आध्यात्मिक अर्थ देतो, पण तो वैद्यकीय उपचारपद्धती नाही. एखादे मन गंभीर आजाराने ग्रस्त असेल, तर केवळ श्लोक वाचणे ते बरे करण्यासाठी पुरेसे नाही. त्याऐवजी हे प्राचीन ज्ञान आधुनिक औषधोपचार, तज्ज्ञांची थेरपी, योग्य झोप आणि आधार देणारा समुदाय यांच्या बरोबरीने चालण्यासाठी आहे. ते बरे होण्याचे "का" सांगते, तर औषधोपचार "कसे" सांगतात. [संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 1: मानसिक आरोग्य म्हणजे काय?](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/1/) ## खऱ्या आयुष्यातील कथा - [बारा नंबरची शांत खोली](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-quiet-room-at-number-twelve-1/) – मीरा सोळा वर्षांची होती आणि सुमारे दोन महिन्यांपूर्वीपर्यंत घरातली सर्वांत बोलकी व्यक्ती होती. गृहपाठ करताना ती गाणी म्हणायची, भावाशी क्रिकेटवरून वाद घालायची आणि रोज संध्याकाळी आजीला… - [लोक काय म्हणतील?](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/what-will-people-say-2/) – चौतीस वर्षांचा रोहन पुण्यात सेल्स मॅनेजर होता आणि महिनोन्महिने त्याला नीट झोप लागली नव्हती. तो रोज पहाटे चार वाजता धडधडत्या हृदयाने जागा व्हायचा, पत्नी पूजावर चिडायचा,… - [त्यांची आठवण, हळूहळू भरणारी जखम](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/missing-her-slowly-healing-3/) – श्रीमती अन्नम्मा जोसेफ सत्तर वर्षांच्या होत्या आणि मार्चमध्ये त्यांनी पंचेचाळीस वर्षांच्या सहजीवनाचा साथीदार गमावला होता. जूनपर्यंतही त्या बहुतेक संध्याकाळी रडत असत, आणि कधीकधी आठवण होण्याआधी चहासाठी… - [शेत नसलेली डोकेदुखी](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-headaches-that-had-no-field-4/) – अठ्ठेचाळीस वर्षांचा रमेश विदर्भातील एका गावात तीन एकर शेती करायचा. दोन पावसाळे वाया गेल्यानंतर आणि फेडता न येणाऱ्या कर्जानंतर तो डोकेदुखी, पोटात जळजळ आणि पाठदुखीची तक्रार… या विषयावर आणखी: [मनःशांतीसाठी भगवद्गीता, योग आणि भारतीय ज्ञान](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/spiritual-wisdom/) ## आणखी प्रश्न - [भगवद्गीता 2.50 चा अर्थ काय? (प्रकरण 1)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/meaning-bhagavad-gita-2-50/) - [भगवद्गीता 4.34 चा अर्थ काय? (प्रकरण 1)](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/meaning-bhagavad-gita-4-34/) - [तिरुक्कुरळ 129 चा अर्थ काय?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/meaning-tirukkural-129/) - [बारा नंबरची शांत खोली – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-the-quiet-room-at-number-twelve/) - [लोक काय म्हणतील? – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-what-will-people-say/) - [त्यांची आठवण, हळूहळू भरणारी जखम – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-missing-her-slowly-healing/) - [शेत नसलेली डोकेदुखी – ही कथा काय सांगते, लक्षणे आणि काय करावे](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-the-headaches-that-had-no-field/) - [“रिया, वय 22” या कथेतून आपण काय शिकू शकतो?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-riya-age-22/) - [“फक्त “टेन्शन” म्हणणारे काका” या कथेतून आपण काय शिकू शकतो?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-the-uncle-who-only-said-tension/) - [“एकाच आठवड्यात दिवा आणि दवाखाना” या कथेतून आपण काय शिकू शकतो?](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/story-lamp-and-clinic-in-the-same-week/) - [भगवद्गीता मनाबद्दल काय शिकवते](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/what-the-gita-says-about-the-mind/) [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://psychologyforeveryone.in/contact/) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/) --- *Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)