Source: <https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/how-to-stop-overthinking/>

# अतिविचार आणि काळजी कशी थांबवावी

*पुस्तकातून – प्रकरण 5: भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती*

## सतत तेच विचार आणि काळजी हाताळणे

**सतत तेच विचार करत राहणे (रुमिनेशन)** म्हणजे सहसा भूतकाळाबद्दलचे (“मी तसे का म्हणालो?”) तेच विचार पुन्हा पुन्हा करणे. **काळजी** म्हणजे भविष्याबद्दल तेच. दोन्हींनी काहीच सुटत नाही. हे करून पाहा:

-

रोज मर्यादित “काळजीची वेळ” ठरवणे

-

ते लिहून काढणे, मग वही बंद करणे

-

आपले लक्ष एखाद्या कामाकडे, व्यक्तीकडे किंवा उपक्रमाकडे वळवणे

-

“हे उपयुक्त आहे का?” आणि “एक छोटे पाऊल कोणते?” असे विचारणे

-

विचारांची दखल घेऊन त्यांना सोडून देण्यासाठी सजगतेचा सराव करणे.

-

**एक आठवण**

-

तुम्ही म्हणजे तुमचे विचार नव्हेत. विचार या येणाऱ्या-जाणाऱ्या मानसिक घटना आहेत.

-

तुम्ही एखाद्या विचाराची दखल घेऊ शकता, “हा एक विचार आहे” असे म्हणू शकता आणि त्याच्या मागे जायचे की नाही ते निवडू शकता.

**हे करून पाहा: रात्रीचे तीन मिनिटांचे चिंतन**

झोपण्यापूर्वी उत्तर द्या:

1.

आज सर्वांत तीव्र भावना कोणती होती, आणि ती कशामुळे आली?

2.

मी कसा प्रतिसाद दिला?

3.

मी चांगली केलेली एक गोष्ट कोणती?

4.

उद्या मला वेगळ्या पद्धतीने करायला आवडेल अशी एक छोटी गोष्ट कोणती? प्रत्येकासाठी एक ओळ लिहा

कालांतराने तुम्हाला तुमच्या भावनांमध्ये आणि तुमच्या सर्वोत्तम प्रतिसादांमध्ये नमुने दिसू लागतील.

[संपूर्ण प्रकरण वाचा – प्रकरण 5: भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/chapter/5/)

## खऱ्या आयुष्यातील कथा

- [रागावलेली नाही, फक्त थकलेली](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/not-angry-just-tired-17/) – तेहतीस वर्षांची सना हैदराबादमध्ये अकाउंटंट म्हणून काम करायची. जवळजवळ आठवडाभर ती जिला 'एक मूड' म्हणायची त्यात होती. ती रिक्षाचालकावर चिडली, सहकाऱ्यांकडे डोळे फिरवले आणि सगळे आपल्या…
- [मी नेहमीच अपयशी ठरतो](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/i-always-fail-18/) – चाळीस वर्षांचा विक्रम चेन्नईत इंजिनिअर होता आणि त्याने नुकतेच एका क्लायंटसमोर सादरीकरण केले होते. त्यातील बहुतेक भाग चांगला झाला, पण एका स्लाइडमध्ये चूक होती आणि एका…
- [घरातील प्रेशर कुकर](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/the-pressure-cooker-at-home-19/) – पंचावन्न वर्षांचे श्री. देशमुख नागपुरात बँकेत कारकून होते आणि त्यांच्या तापट स्वभावासाठी ओळखले जायचे. एका संध्याकाळी त्यांचा मुलगा आदित्य उशिरा घरी आला. श्री. देशमुख ओरडले, दार…
- [पहाटे तीनच्या काळज्या](https://psychologyforeveryone.in/mr/story/three-oclock-worries-20/) – अठ्ठावीस वर्षांची एलेना माद्रिदमध्ये राहणारी ग्राफिक डिझायनर होती. बहुतेक रात्री ती पहाटे तीन वाजता जागी व्हायची आणि तिचे मन धावू लागायचे: मी योग्य फाइल पाठवली का?…

## श्लोक

- [भगवद्गीता 2.62–2.63](https://psychologyforeveryone.in/shloka/bhagavad-gita-2-62-2-63-16/) – विषयांचे चिंतन केल्याने आसक्ती निर्माण होते; आसक्तीतून इच्छा; इच्छेतून क्रोध. क्रोधातून मोह; मोहातून स्मृतिभ्रंश; स्मृतिभ्रंशातून बुद्धीचा नाश; बुद्धीचा नाश झाल्याने माणूस पतन पावतो.

या विषयावर आणखी: [भावना, राग आणि मनःस्थितीतील चढ-उतार – आपल्या भावना समजून घ्या](https://psychologyforeveryone.in/mr/topic/emotions/)

## आणखी प्रश्न

- [व्याख्या – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/emotions-feelings-thoughts-and-moods-what-do-they-mean/)
- [भावना (इमोशन्स) – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/emotions-definitions/)
- [अनुभूती (फीलिंग्ज) – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/feelings-definitions/)
- [विचार – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/thoughts-definitions/)
- [मनःस्थिती (मूड्स) – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/moods-definitions/)
- [भावदशा, मनःस्थिती आणि व्यक्तिमत्त्व – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/affect-mood-and-personality-definitions/)
- [संज्ञानात्मक त्रिकोण – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-the-cognitive-triangle-emotions-thoughts-and-moods/)
- [सामान्य संज्ञानात्मक विकृती – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-common-cognitive-distortions-emotions-thoughts-and-moods/)
- [स्वतःवर ओढवून घेणे – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/personalization-common-cognitive-distortions/)
- [भावनांचे नियमन करण्याची कौशल्ये – भावना, अनुभूती, विचार आणि मनःस्थिती](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/understanding-emotional-regulation-skills-emotions-thoughts-and-moods/)
- [राग कसा आवरावा](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/how-to-control-anger/)
- [स्किझोफ्रेनिया किंवा सायकोसिस असलेल्या व्यक्तीला साथ कशी द्यावी](https://psychologyforeveryone.in/mr/answers/supporting-someone-with-psychosis/)

[myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://psychologyforeveryone.in/contact/) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)

---

*Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://psychologyforeveryone.in/about/) · [Privacy](https://psychologyforeveryone.in/privacy/) · [Disclaimer](https://psychologyforeveryone.in/disclaimer/)